जबलपूर : भारताचे संरक्षणमंत्री (Rajnath Singh) राजनाथ सिंह यांनी मध्य प्रदेशातील जबलपूर येथील व्हेईकल फॅक्टरीमध्ये T-72 आणि T-90 रणगाड्यांच्या ओव्हरहॉल प्रकल्पाचे भूमिपूजन केले. हा प्रकल्प देशाची संरक्षण सज्जता अधिक मजबूत करण्याच्या दिशेने महत्त्वाचे पाऊल मानला जात असून, संरक्षण उत्पादन क्षेत्रातील ‘आत्मनिर्भर भारत’च्या उद्दिष्टाला मोठी गती मिळणार आहे. या नवीन सुविधेमुळे भारतीय लष्कराच्या T-72 आणि T-90 रणगाड्यांची दुरुस्ती, देखभाल आणि व्यापक ओव्हरहॉल अधिक वेगाने करता येणार आहे. जबलपूर हे अनेक लष्करी फील्ड फॉर्मेशन्सच्या तुलनेने जवळ असल्याने रणगाड्यांच्या देखभालीसाठी लागणारा वाहतूक वेळ आणि लॉजिस्टिक आवश्यकता कमी होणार असल्याचे राजनाथ सिंह यांनी सांगितले.
रणगाड्यांची युद्धसज्जता वाढणार – Rajnath Singh
राजनाथ सिंह यांनी या प्रकल्पाला भारताच्या लष्करी क्षमतेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचे म्हटले. त्यांच्या मते, नवीन ओव्हरहॉल सुविधा रणगाड्यांची ऑपरेशनल कार्यक्षमता आणि युद्धसज्जता वाढविण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावेल. त्यांनी सांगितले की, आधुनिक युद्ध केवळ “टँक विरुद्ध ड्रोन” अशा स्वरूपाचे राहिलेले नाही. आजच्या युद्धामध्ये विविध शस्त्रप्रणाली, तंत्रज्ञान आणि लष्करी साधनांचा एकत्रित वापर करणारी ‘Combined Combat System’ संकल्पना महत्त्वाची ठरत आहे. राजनाथ सिंह म्हणाले की, जमिनीवरील लढायांमध्ये रणगाड्यांची फायरपॉवर, संरक्षण क्षमता आणि गतिशीलता ही अजूनही निर्णायक ठरते. काळानुसार रणगाड्यांच्या तंत्रज्ञानात बदल झाले असून ते अधिक सक्षम आणि घातक बनले आहेत.
‘शत्रूसाठी मृत्यू, जवानांच्या मनोबलाचे प्रतीक’ – Rajnath Singh
संरक्षणमंत्र्यांनी T-72 आणि T-90 रणगाड्यांचे महत्त्व अधोरेखित करताना अत्यंत ठाम शब्दांत त्यांचे वर्णन केले. त्यांच्या मते, हे रणगाडे सीमेवरील शत्रूसाठी मृत्यूसमान असून भारतीय जवानांच्या मनोबलाचे प्रतीक आहेत. देशाच्या सार्वभौमत्वाचे संरक्षण करणाऱ्या या रणगाड्यांना त्यांनी “अभेद्य ढाल” असे संबोधले. जबलपूरमधील नवीन ओव्हरहॉल सुविधा भारताची ही ‘लोखंडी भिंत’ कायम तंदुरुस्त, मजबूत आणि युद्धासाठी सज्ज ठेवेल, असा विश्वास त्यांनी व्यक्त केला.
वाहतूक वेळ आणि लॉजिस्टिक खर्चात बचत – Rajnath Singh
जबलपूरमधील व्हेईकल फॅक्टरी लष्कराच्या अनेक फील्ड फॉर्मेशन्सच्या जवळ असल्यामुळे रणगाड्यांना दूरच्या केंद्रांवर पाठविण्याची गरज कमी होऊ शकते. यामुळे दुरुस्ती आणि ओव्हरहॉल प्रक्रियेसाठी लागणारा वेळ कमी होऊन रणगाडे अधिक लवकर सेवेत परत आणता येतील. संरक्षणाच्या दृष्टीने हे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. युद्धकाळात किंवा सीमावर्ती तणावाच्या परिस्थितीत लष्करी उपकरणांची वेळेवर उपलब्धता आणि सातत्यपूर्ण कार्यक्षम स्थिती निर्णायक ठरते. नवीन प्रकल्पामुळे ही क्षमता अधिक मजबूत होण्याची अपेक्षा आहे.
MSME आणि स्थानिक उद्योगांना नवी संधी – Rajnath Singh
या प्रकल्पाचा फायदा केवळ संरक्षण क्षेत्रालाच नव्हे तर सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांना (MSME) देखील होणार आहे. टँक ओव्हरहॉलसाठी आवश्यक असलेले घटक, सुटे भाग, उत्पादन प्रक्रिया आणि विविध सहाय्यक सेवांसाठी देशांतर्गत कंपन्यांना नवीन संधी उपलब्ध होऊ शकतात. राजनाथ सिंह यांनी सांगितले की, या प्रकल्पामुळे संरक्षण उत्पादनाच्या देशांतर्गत परिसंस्थेला बळकटी मिळेल. उत्पादन, अॅन्सिलरी सेवा आणि कंपोनंट सप्लाय या क्षेत्रांमध्ये MSME साठी नव्या संधी निर्माण होतील. यामुळे देशात अधिक मजबूत आणि लवचिक संरक्षण पुरवठा साखळी (Defence Supply Chain) विकसित करण्यास मदत होईल. त्याचबरोबर स्थानिक औद्योगिक विकास आणि रोजगार निर्मितीलाही चालना मिळण्याची अपेक्षा आहे.
Rajnath Singh – मध्य प्रदेशातील संरक्षण उत्पादन परिसंस्थेला बळ
भूमिपूजन कार्यक्रमादरम्यान राजनाथ सिंह यांनी मध्य प्रदेशातील MSME आणि उद्योग भागीदारांशी संवाद साधला. या उद्योग प्रतिनिधींनी आत्मनिर्भर भारताच्या उद्दिष्टासाठी योगदान देण्याची बांधिलकी व्यक्त केल्याचे त्यांनी सांगितले. राजनाथ सिंह यांच्या मते, हा प्रकल्प मध्य प्रदेशात वाढत असलेल्या उत्पादन आणि संरक्षण उद्योग परिसंस्थेचेही प्रतिबिंब आहे. ‘Global Investors Summit 2025’ आणि ‘Invest MP 3.0’ यांसारख्या उपक्रमांमधून मध्य प्रदेशाला संरक्षण आणि एरोस्पेस उत्पादन केंद्र म्हणून विकसित करण्याची राज्य सरकारची दिशा दिसून येते. मुख्यमंत्री डॉ. मोहन यादव यांच्या नेतृत्वाखाली मध्य प्रदेशात संरक्षण आणि एरोस्पेस उत्पादन क्षेत्रासाठी गुंतवणूक आकर्षित करण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. जबलपूरमधील हा प्रकल्प त्या व्यापक औद्योगिक धोरणाला आणखी बळ देणारा ठरू शकतो.
रोजगार आणि गुंतवणुकीलाही चालना – Rajnath Singh
T-72 आणि T-90 टँक ओव्हरहॉलसाठी उभारण्यात येणारी ही धोरणात्मक सुविधा जबलपूरमध्ये रोजगार, गुंतवणूक आणि स्थानिक उद्योगांसाठी नवीन संधी निर्माण करेल, असे संरक्षणमंत्र्यांनी स्पष्ट केले. रणगाड्यांच्या देखभालीसाठी आवश्यक असलेल्या तांत्रिक कौशल्यांमुळे कुशल मनुष्यबळाची मागणी वाढू शकते. तसेच सुटे भाग आणि विशेष उपकरणांच्या निर्मितीशी संबंधित उद्योगांना संरक्षण क्षेत्राच्या पुरवठा साखळीत सहभागी होण्याची संधी मिळू शकते.
आत्मनिर्भर आणि भविष्यसज्ज संरक्षण उद्योगाकडे वाटचाल – Rajnath Singh
राजनाथ सिंह यांनी हा प्रकल्प भारताच्या संरक्षण औद्योगिक पायाभूत सुविधांना अधिक मजबूत, स्वावलंबी आणि भविष्यसज्ज करण्याच्या सरकारच्या वचनबद्धतेचे प्रतीक असल्याचे म्हटले. भारतीय सशस्त्र दलांच्या गरजा देशांतर्गत क्षमतांमधून अधिकाधिक पूर्ण करण्यासाठी स्वदेशी उत्पादन आणि तंत्रज्ञान विकासावर भर दिला जात आहे. T-72 आणि T-90 रणगाड्यांसाठी जबलपूरमध्ये उभारण्यात येणारी नवीन ओव्हरहॉल सुविधा ही त्याच दिशेने एक महत्त्वाची पायरी आहे.
निष्कर्ष
जबलपूरच्या व्हेईकल फॅक्टरीतील T-72 आणि T-90 टँक ओव्हरहॉल प्रकल्प भारताच्या संरक्षण क्षमतेसह देशांतर्गत संरक्षण उत्पादन क्षेत्रासाठीही महत्त्वपूर्ण ठरणार आहे. एकीकडे रणगाड्यांची देखभाल आणि युद्धसज्जता अधिक प्रभावी होणार आहे, तर दुसरीकडे MSME, स्थानिक उद्योग, रोजगार आणि संरक्षण उत्पादन पुरवठा साखळीला नवीन बळ मिळणार आहे. राजनाथ सिंह यांनी व्यक्त केलेल्या भूमिकेनुसार, आधुनिक युद्धाचे स्वरूप बदलत असले तरी रणगाड्यांचे महत्त्व कायम आहे. त्यामुळे भारताच्या सीमांचे संरक्षण करणारी ही ‘लोखंडी भिंत’ नेहमी मजबूत आणि युद्धासाठी तयार ठेवण्यासाठी जबलपूरचा हा प्रकल्प महत्त्वाची भूमिका बजावेल.
समाज माध्यमावरील प्रतिक्रियेसाठी येथे क्लिक करा.
आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :
