सिंगापूर (Singapore)| २५ ऑगस्ट २०२६: जगातील अत्यंत कमी जन्मदर असलेल्या देशांपैकी एक असलेल्या सिंगापूरने कुटुंबांना अधिक मुले होण्यासाठी प्रोत्साहन देण्याच्या दिशेने मोठे पाऊल उचलले आहे. पंतप्रधान लॉरेन्स वॉन्ग यांनी २३ ऑगस्ट रोजी झालेल्या National Day Rally मध्ये कुटुंबांसाठी आर्थिक मदत, बालसंगोपन रजा, स्वस्त प्री-स्कूल, मोठ्या कुटुंबांसाठी अतिरिक्त मदत आणि घरकुलाच्या संधी वाढविणाऱ्या उपायांची घोषणा केली. नव्या SG Child Support Package अंतर्गत प्रत्येक पात्र सिंगापूर नागरिक मुलाला जन्मापासून १७ वर्षांपर्यंत S$62,000 पर्यंतची नवी मदत मिळणार आहे. आधीपासून उपलब्ध असलेल्या MediSave आणि Edusave मदतीसह ही थेट आर्थिक मदत सुमारे S$70,000 प्रति मुलापर्यंत पोहोचते. भारतीय रुपयांत ही रक्कम साधारण ₹४८ लाखांच्या आसपास आहे; मात्र विनिमय दरानुसार रुपयातील रक्कम बदलू शकते. महत्त्वाचे म्हणजे ही S$70,000 एकरकमी रोख रक्कम नाही. वेगवेगळ्या टप्प्यांवर रोख मदत, Child Development Account, आरोग्य आणि शिक्षणाशी संबंधित सरकारी योगदान अशा स्वरूपात ही मदत दिली जाणार आहे.
(Singapore) सिंगापूरला अशी योजना का आणावी लागली?
यामागे सिंगापूरसमोरील गंभीर लोकसंख्याशास्त्रीय संकट आहे. सिंगापूरच्या Department of Statistics नुसार २०२५ मध्ये देशाचा Resident Total Fertility Rate (TFR) केवळ 0.87 इतका राहिला. २०२४ मध्ये तो 0.97 होता. म्हणजे एका महिलेच्या आयुष्यातील सध्याच्या जन्मदराच्या आधारावर सरासरी ०.८७ अपत्ये इतकी प्रजननक्षमता दिसून येते. २०२५ मध्ये सिंगापूरमध्ये ३०,००४ जिवंत जन्म झाले, जे मागील वर्षाच्या तुलनेत ११ टक्क्यांनी कमी आहेत. नागरिकांच्या जिवंत जन्मांची संख्या २६,२०१ होती. सामान्यतः लोकसंख्या दीर्घकाळ स्थिर ठेवण्यासाठी स्थलांतराचा विचार न करता सुमारे 2.1 TFR आवश्यक मानला जातो. सिंगापूरचा 0.87 हा त्यापेक्षा अत्यंत कमी आहे.
वृद्धत्वाचा वेगही वाढतोय
कमी जन्मदरासोबत सिंगापूरची लोकसंख्या वेगाने वृद्ध होत आहे. २०२५ मध्ये सिंगापूरच्या resident population मधील ६५ वर्षे व त्याहून अधिक वयाच्या नागरिकांचा वाटा १८.८ टक्के झाला, जो २०१५ मध्ये ११.८ टक्के होता. त्याच काळात median age ३९.६ वरून ४३.२ वर्षांवर पोहोचले. २०-६४ वयोगटातील प्रत्येक व्यक्तीमागे ६५ वर्षांवरील नागरिकांचा old-age support ratio २०२४ मधील ३.५ वरून २०२५ मध्ये ३.३ झाला.
याचा थेट परिणाम भविष्यातील कामगारसंख्या, करआधार, आरोग्यव्यवस्था, निवृत्ती व्यवस्था आणि आर्थिक वाढीवर होऊ शकतो. त्यामुळे सिंगापूर सरकारने जन्मदराचा प्रश्न केवळ कुटुंबांचा प्रश्न न मानता राष्ट्रीय धोरणात्मक प्रश्न म्हणून हाताळण्यास सुरुवात केली आहे.
आता प्रत्येक मुलासाठी जवळपास S$70,000 कसे मिळणार?
सिंगापूर सरकारच्या अधिकृत माहितीनुसार नवीन SG Child Support Package अंतर्गत प्रत्येक पात्र Singapore Citizen मुलासाठी खालील मदत मिळणार आहे.
| मदतीचा प्रकार | रक्कम |
| Baby Gift | S$10,000 |
| Child Credits | S$32,000 |
| CDA First Step Grant | S$5,000 |
| CDA Government Co-Matching | S$5,000 पर्यंत |
| Post-Secondary Education Account | S$10,000 |
| नवीन पॅकेजची कमाल मदत | S$62,000 |
| MediSave Grant for Newborns | S$5,000 |
| Edusave योगदान | सुमारे S$2,500 |
| एकूण थेट मदत | सुमारे S$70,000 |
१. जन्मानंतर S$10,000 Baby Gift
नवजात मुलाला S$10,000 Baby Gift मिळणार आहे. ही रक्कम जन्मानंतर पहिल्या १२ महिन्यांत दोन हप्त्यांमध्ये दिली जाणार आहे.
सरकारचा उद्देश जन्मानंतरच्या सुरुवातीच्या काळातील डायपर, दूध, वैद्यकीय सेवा, बालसंगोपन आणि इतर वाढलेल्या खर्चाला तातडीची मदत देणे हा आहे.
२. १६ वर्षांपर्यंत दरवर्षी S$2,000
मुलाच्या पहिल्या वाढदिवसापासून वयाच्या १६व्या वर्षापर्यंत दरवर्षी S$2,000 Child Credits दिले जातील.
म्हणजे १६ वर्षांत एकूण S$32,000.
ही रचना विशेष महत्त्वाची आहे. यापूर्वीची अनेक मदत जन्माच्या आसपास केंद्रित होती. आता सरकारचा दृष्टिकोन असा आहे की मुलाला जन्म देणे जितके महत्त्वाचे आहे, तितकेच त्याचे पुढील १७-१८ वर्षांचे संगोपनही महत्त्वाचे आहे.
३. Child Development Account मध्ये S$5,000
जन्माच्या वेळी मुलाच्या Child Development Account (CDA) मध्ये सरकारकडून S$5,000 ची First Step Grant मिळेल.
याशिवाय पालकांनी जमा केलेल्या रकमेला सरकार S$5,000 पर्यंत matching contribution देणार आहे.
४. वयाच्या १७व्या वर्षी शिक्षणासाठी आणखी S$10,000
मुलाच्या वयाच्या १७व्या वर्षी Post-Secondary Education Account (PSEA) मध्ये आणखी S$10,000 दिले जातील.
म्हणजे सरकारची मदत केवळ बालपणापुरती मर्यादित राहणार नाही; उच्च शिक्षणाच्या खर्चासाठीही मदत मिळणार आहे.
५. MediSave आणि Edusave मदतही कायम
नवीन S$62,000 व्यतिरिक्त प्रत्येक पात्र मुलाला S$5,000 MediSave Grant for Newborns आणि प्राथमिक व माध्यमिक शिक्षणाच्या काळात सुमारे S$2,500 Edusave योगदान मिळते.
त्यामुळे जन्मापासून १७ वर्षांपर्यंत एकत्रित थेट सरकारी मदत सुमारे S$70,000 होते.
Baby Bonus पेक्षा वेगळी काय आहे ही योजना?
सिंगापूरमध्ये आधीपासून Baby Bonus Scheme होती. त्यासोबत Large Families Schemeही होती. मात्र त्यातील मदत मुलाच्या जन्मक्रमानुसार बदलत असे.
नवीन योजनेत मोठा बदल करण्यात आला आहे.
पहिले मूल असो, दुसरे असो किंवा तिसरे—प्रत्येक Singapore Citizen मुलाला समान मूलभूत आर्थिक मदत मिळणार आहे.
सरकारच्या मते यामुळे प्रणाली अधिक सोपी आणि प्रत्येक मुलासाठी अधिक सातत्यपूर्ण होईल.
विशेष म्हणजे ही मदत २०२६ मध्ये आधीच जन्मलेल्या आणि १७ वर्षांपर्यंतच्या पात्र मुलांनाही त्यांच्या वयानुसार लागू केली जाणार आहे.
फक्त पैसे देऊन प्रश्न सुटणार नाही; सरकारने childcare leaveही वाढवली
- (Singapore) सिंगापूर सरकारला माहिती आहे की मुलांचा खर्च हा केवळ आर्थिक नसतो. वेळ हा देखील मोठा खर्च आहे.
- म्हणून working parents साठी childcare leave वाढवण्याची घोषणा करण्यात आली आहे.
नव्या व्यवस्थेत:
- एक Singapore Citizen मूल असल्यास प्रत्येक working parent ला वर्षाला ८ दिवस
- दोन मुले असल्यास १० दिवस
- तीन किंवा अधिक मुले असल्यास १२ दिवस childcare leave मिळणार आहे.
सध्या youngest child ६ वर्षांपर्यंत असल्यास ६ दिवस आणि त्यानंतर ७-१२ वयोगटासाठी २ दिवस Extended Childcare Leave अशी वेगळी व्यवस्था आहे. नवीन प्रणालीत ती एकत्रित केली जाणार आहे.
तीन मुलांच्या पालकांसाठी मोठा फरक
(Singapore) चे पंतप्रधान वॉन्ग यांनी उदाहरण देताना सांगितले की, तीन primary-school मुलांसह working couple ला सध्याच्या व्यवस्थेत एकत्रित केवळ ४ दिवस childcare leave मिळते. नव्या व्यवस्थेत हे २४ दिवसांपर्यंत जाऊ शकते—दोन्ही पालकांना प्रत्येकी १२ दिवस.
Child-related leave चा खर्च सरकार उचलणार
सिंगापूर (Singapore) सरकारने आणखी एक महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे.
Government-Paid Maternity Leave, Paternity Leave, Adoption Leave, Shared Parental Leave आणि Childcare Leave यांसारख्या child-related leave चा खर्च reimbursement limit पर्यंत सरकार उचलणार आहे.
यामागे एक महत्त्वाचा विचार आहे—पालकांना रजा घेण्यामुळे कंपन्यांवर अतिरिक्त आर्थिक भार पडू नये आणि त्यामुळे पालक असलेल्या कर्मचाऱ्यांविषयी नकारात्मक पूर्वग्रह निर्माण होऊ नयेत.
पंतप्रधान वॉन्ग यांनी कंपन्यांना पालकांना त्यांची हक्काची रजा घेण्यासाठी सहकार्य करण्याचे आवाहन केले आहे.
Childcare चा खर्चही मोठ्या प्रमाणात कमी होणार
(Singapore) सिंगापूरमध्ये childcare हा कुटुंबांच्या खर्चातील महत्त्वाचा भाग आहे. त्यामुळे सरकारने Government-supported childcare आणि infant care centres मधील शुल्क कमी करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
पूर्ण दिवसाच्या childcare चे शुल्क S$150 प्रति महिना आणि infant care चे शुल्क S$300 प्रति महिना करण्याचे लक्ष्य ठेवण्यात आले आहे.
ही कपात टप्प्याटप्प्याने केली जाईल आणि २०३० पर्यंत ही लक्ष्यित शुल्कपातळी गाठण्याचे सरकारचे उद्दिष्ट आहे. कमी उत्पन्न असलेल्या कुटुंबांना means-tested subsidies मुळे यापेक्षाही कमी शुल्क लागू शकते.
या व्यतिरिक्त, Singapore Citizen मुलांच्या कुटुंबांना पालकांच्या employment status ची अट न ठेवता पूर्ण childcare आणि infant-care subsidies देण्याची दिशाही सरकारने निश्चित केली आहे. त्याचे अधिक तपशील २०२७ मध्ये जाहीर होणार आहेत.
घर घेणेही सोपे होणार
(Singapore) सिंगापूरमध्ये घरकुल हा कुटुंब नियोजनाशी जोडलेला महत्त्वाचा मुद्दा आहे.
सरकारने subsidised public housing साठी income ceiling वाढवण्याची घोषणा केली आहे:
- BTO flats साठी household income ceiling: S$14,000 → S$16,000
- Executive Condominiums साठी: S$16,000 → S$18,000
यामुळे तुलनेने जास्त उत्पन्न असलेल्या तरुण कुटुंबांनाही subsidised housing मध्ये प्रवेश मिळण्याची शक्यता वाढणार आहे.
मुलं असतील तर BTO मध्ये अतिरिक्त संधी
फेब्रुवारी २०२७च्या विक्री प्रक्रियेपासून first-timer families ज्यांच्याकडे किंवा ज्यांना Singapore Citizen मुले आहेत, त्यांना प्रत्येक १८ वर्षांखालील मुलासाठी एक अतिरिक्त ballot chance मिळणार आहे.
ही सुविधा BTO आणि SBF flat applications साठी लागू होणार आहे.
म्हणजेच सरकारचा संदेश स्पष्ट आहे—कुटुंब मोठे असेल तर घर मिळवण्यासाठीही अतिरिक्त मदत मिळेल.
तीन किंवा त्यापेक्षा अधिक मुलांच्या कुटुंबांना अतिरिक्त मदत
नवीन योजनेमुळे मोठ्या कुटुंबांना प्रत्येक मुलामागे मूलभूत मदत आपोआप वाढणार आहे.
याशिवाय तीन किंवा अधिक मुलांच्या कुटुंबांसाठी:
- आरोग्य खर्चासाठी अतिरिक्त मदत
- वाहतूक खर्चासाठी अतिरिक्त मदत
- मोठ्या घरासाठी अतिरिक्त housing support
यावर सरकार स्वतंत्रपणे काम करत आहे.
एवढ्या मोठ्या आर्थिक मदतीनंतरही जन्मदर वाढेल का?
हा सर्वात महत्त्वाचा प्रश्न आहे.
याचे उत्तर सध्या निश्चितपणे देता येणार नाही.
आंतरराष्ट्रीय अभ्यास सांगतात की केवळ रोख आर्थिक प्रोत्साहन दिल्याने जन्मदरात मोठी आणि कायमस्वरूपी वाढ होईलच असे नाही. OECDच्या Society at a Glance: Asia/Pacific 2025 अहवालानुसार, accompanying measures नसतील तर Baby Bonus आणि child allowances यांचा fertility वर परिणाम अनेकदा मर्यादित किंवा तात्पुरता असतो.
OECDच्या व्यापक अभ्यासातही कुटुंबांना दिलेल्या cash benefits चा fertility वर परिणाम सामान्यतः माफक किंवा अल्पकालीन असल्याचे आढळते; paid parental leave आणि early-childhood education/care यांसारख्या उपायांची भूमिका वेगळी असू शकते.
म्हणूनच (Singapore) सिंगापूरची नवीन योजना केवळ “मुलासाठी पैसे” देण्यापुरती नाही. त्यात पैसा + वेळ + childcare + housing + education असा एकत्रित दृष्टिकोन आहे.
(Singapore) सिंगापूरच्या अभ्यासांमध्ये नेमके काय दिसून आले?
(Singapore) सिंगापूरच्या Marriage and Parenthood Survey 2021 मध्ये एक महत्त्वाची विसंगती दिसून आली.
९२ टक्के married respondents ना दोन किंवा त्यापेक्षा अधिक मुले हवी होती, पण प्रत्यक्षात सुमारे ५१ टक्के married respondents कडे दोनपेक्षा कमी मुले होती.
म्हणजे अनेक लोकांना मुले हवी आहेत; पण इच्छा आणि प्रत्यक्ष निर्णय यांच्यात अडथळे आहेत.
या अभ्यासात मुलांचे संगोपन करण्याचा खर्च आणि काम व कुटुंबातील समतोल हे parenthood decision मधील महत्त्वाचे मुद्दे असल्याचे आढळले. Flexible work arrangements चीही मोठी मागणी होती.
२०२६ मधील सिंगापूर सरकारच्या Population Association Conference मधील भाषणातही financial cost आणि मुलांच्या संगोपनाचा अपेक्षित ताण हे मुले नसलेल्या लोकांसाठी दोन प्रमुख अडथळे असल्याचे नमूद करण्यात आले.
फक्त आर्थिक प्रश्न नाही—’वेळ‘ आणि ‘जीवनशैली‘ही महत्त्वाची
सिंगापूर सरकारच्या २०२६ च्या Marriage & Parenthood Reset Workgroup नेही समस्या बहुआयामी असल्याचे मान्य केले आहे.
सरकारच्या मते घटत्या fertility वर परिणाम करणारे घटक म्हणजे:
आर्थिक परिस्थिती + workplace practices + सामाजिक दृष्टिकोन + कुटुंब व समुदायाचा आधार + बदलत्या जीवनातील प्राधान्यक्रम.
म्हणूनच सरकारने २०२६ मध्ये Marriage & Parenthood Reset Workgroup स्थापन केला असून त्याचा अधिक व्यापक अहवाल २०२७च्या सुरुवातीला अपेक्षित आहे. त्यात fertility आणि maternity health, work-life support, relationship formation आणि education यांसारख्या मुद्द्यांवरही पुढील शिफारसी होणार आहेत.
(Singapore) सिंगापूरने यापूर्वीही Baby Bonus दिला; मग जन्मदर का कमी होत गेला?
सिंगापूरने २००१ मध्ये Baby Bonus Scheme सुरू केली. त्यानंतरही दीर्घकाळात जन्मदर वाढण्याऐवजी कमी होत गेला.
सिंगापूरच्या अधिकृत आकडेवारीनुसार TFR:
- २०१८ — 1.14
- २०२० — 1.10
- २०२२ — 1.04
- २०२३ — 0.97
- २०२४ — 0.97
- २०२५ — 0.87
म्हणजे आर्थिक प्रोत्साहन असूनही demographic trend उलटवणे कठीण ठरले आहे.
याच कारणामुळे सिंगापूर आता धोरणाचा फोकस “जन्माला प्रोत्साहन” देण्यापासून “मुलांच्या संपूर्ण संगोपनाला दीर्घकालीन आधार” देण्याकडे वळवत आहे. पंतप्रधान वॉन्ग यांनीही National Day Rally मध्ये याला कुटुंबांना पाठिंबा देण्याच्या पद्धतीतील fundamental shift म्हणून मांडले.
समाज माध्यमावरील प्रतिक्रियेसाठी येथे क्लिक करा.
आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :
