दुबईहून तेल अवीवकडे जाणाऱ्या फ्लायदुबईच्या FZ1073 या विमानात 30 सप्टेंबर 2026 रोजी घडलेल्या धक्कादायक घटनेत भारतीय वैमानिक कॅप्टन (Smit) स्मित मच्छार यांनी दाखवलेल्या धैर्याची जगभर चर्चा होत आहे. विमानाच्या कॉकपिटमध्ये सहवैमानिकाने कॅप्टन (Smit) मच्छार यांच्यावर हल्ला केल्यानंतर विमान अचानक धोकादायक पद्धतीने खाली येऊ लागले. अशा परिस्थितीत आणि गंभीर जखमी असूनही मच्छार यांनी कॉकपिटचा दरवाजा उघडण्यास यश मिळवले आणि त्यानंतर प्रवासी व क्रू सदस्यांनी हल्लेखोराला रोखण्यात मदत केली. फ्लायदुबईच्या FZ1073 विमानातील घटनेने 11 सप्टेंबर 2001 रोजी अमेरिकेत झालेल्या 9/11 हल्ल्याच्या आठवणी जाग्या केल्या आहेत. इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी या घटनेचे वर्णन संभाव्य “9/11 disaster” म्हणून केले आहे. त्यांच्या मते, भारतीय कॅप्टन स्मित मच्छर यांच्यावर हल्ला केल्यानंतर सहवैमानिकाने विमानाच्या नियंत्रणात हस्तक्षेप करण्याचा प्रयत्न केला आणि विमानाला धोकादायक पद्धतीने खाली नेले. या घटनेतील सर्वात महत्त्वाचा प्रश्न म्हणजे कॅप्टन स्मित मच्छर यांच्यावर हल्ला करण्यामागचा नेमका उद्देश काय होता? उपलब्ध ताज्या माहितीनुसार, या प्रश्नाचे अधिकृत आणि अंतिम उत्तर अद्याप समोर आलेले नाही. इस्रायली अधिकाऱ्यांनी प्राथमिक माहितीनुसार हल्लेखोराचा उद्देश विमानावरील नियंत्रण मिळवून ते जमिनीवर पाडण्याचा असल्याचा दावा केला आहे. इस्रायलचे संरक्षणमंत्री इस्रायल कात्झ यांनी या घटनेला नियोजित हल्ला असल्याचे म्हटले, तर पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी हल्ल्याच्या मुळापर्यंत जाण्याचे आणि त्याला कोणी मदत केली होती का?, तसेच इराणचा काही संबंध होता का?, याचाही तपास करण्याची गरज व्यक्त केली. मात्र नेतन्याहू यांनी स्वतःच इराणच्या सहभागाबाबत “आत्ता सांगणे लवकर आहे” असे स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे या टप्प्यावर इराण, दहशतवादी संघटना किंवा कोणत्याही बाह्य शक्तीचा थेट सहभाग असल्याचे निश्चितपणे सांगणे योग्य ठरणार नाही. अखेर विमान सौदी अरेबियातील तबूक येथे सुरक्षितपणे उतरवण्यात आले. या शौर्याबद्दल भारताचे पंतप्रधान Narendra Modi, इस्रायलचे पंतप्रधान Benjamin Netanyahu तसेच इस्रायलच्या राजनैतिक अधिकाऱ्यांनी कॅप्टन (Smit) मच्छार यांचे कौतुक केले आहे. पंतप्रधान कार्यालयानेही 1 ऑक्टोबर रोजी त्यांच्या शौर्याची अधिकृत नोंद केली आहे.
कॅप्टन (Smit) स्मित मच्छार बाबत नेमके काय घडले?
30 सप्टेंबर रोजी फ्लायदुबईचे FZ1073 हे Boeing 737 MAX 8 विमान दुबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळावरून तेल अवीवमधील बेन गुरियन विमानतळाकडे रवाना झाले होते. विमानात 174 जण होते, अशी अधिकृत आणि आंतरराष्ट्रीय वृत्तसंस्थांच्या अहवालांमध्ये माहिती आहे. यामध्ये 27 मुलांचाही समावेश असल्याचे वृत्त आहे. उड्डाणादरम्यान कॉकपिटमध्ये कॅप्टन आणि सहवैमानिकामध्ये हिंसक संघर्ष झाला. उपलब्ध अहवालांनुसार सहवैमानिकाने भारतीय कॅप्टन स्मित मच्छार यांच्यावर चाकूने हल्ला केला. त्यानंतर विमानाची उंची अत्यंत वेगाने कमी झाली. Flight tracking डेटानुसार विमानाने काही वेळात जवळपास 14,000 फूट उंची गमावली. विमानाने आपत्कालीन संकेतही प्रसारित केले. उपलब्ध ताज्या अहवालांनुसार कॅप्टन मच्छर यांच्यावर हल्ला करणारा व्यक्ती ओमानचा नागरिक आणि त्याच विमानाचा सहवैमानिक होता. त्याचे नाव अधिकृतरीत्या जाहीर करण्यात आलेले नाही. हल्ल्यानंतर त्याला प्रवासी व क्रू सदस्यांनी ताब्यात घेतले आणि विमान तबूक येथे उतरल्यानंतर सौदी अधिकाऱ्यांनी त्याला अटक केली. प्रत्यक्षदर्शींच्या म्हणण्यानुसार, हल्ल्यानंतर कॅप्टन मच्छर गंभीर जखमी अवस्थेत खाली पडले होते, तर हल्लेखोर कॉकपिटमधील नियंत्रण यंत्रणेजवळ होता. एका इस्रायली प्रवाशाने कॉकपिटमध्ये प्रवेश करून हल्लेखोराला रोखण्यात मदत केली. मात्र हल्लेखोराचा नेमका हेतू अद्याप गूढ आहे. तो दहशतवादी कट होता, विमान ताब्यात घेण्याचा किंवा विमान पाडण्याचा प्रयत्न होता, वैयक्तिक कारणातून झालेला हिंसक संघर्ष होता की अन्य कोणते कारण होते, याचा तपास सुरू आहे. नेतन्याहू यांनीही हल्ल्यामागील कारण सांगणे सध्या लवकर असल्याचे म्हटले आहे. उपलब्ध वृत्तांमध्ये हल्लेखोराच्या दहशतवादी संघटनेशी किंवा इराणशी थेट संबंध असल्याचा पुष्टी झालेला पुरावा अद्याप समोर आलेला नाही. त्यामुळे “9/11सारखा हल्ला करण्याचा प्रयत्न” हा सध्या इस्रायली नेतृत्वाने केलेल्या वर्णनाच्या संदर्भात वापरलेला शब्द आहे; अंतिम तपासाचा निष्कर्ष म्हणून तो मांडणे योग्य ठरणार नाही.
गंभीर जखमी असतानाही कॅप्टन Smit मच्छार यांनी कॉकपिटचा दरवाजा उघडला
हल्ल्यात गंभीर जखमी झाल्यानंतरही कॅप्टन मच्छार यांनी परिस्थितीवर नियंत्रण मिळवण्याचा प्रयत्न सुरू ठेवला. सर्वात निर्णायक क्षणी त्यांनी कॉकपिटचा दरवाजा उघडला. त्यामुळे काही प्रवासी आणि क्रू सदस्य कॉकपिटमध्ये पोहोचू शकले आणि त्यांनी हल्लेखोराला रोखले. यानंतर विमानातील इतर प्रशिक्षित वैमानिकांनी विमानाचा ताबा घेतला. विमानाला सौदी अरेबियातील तबूक येथील Prince Sultan bin Abdulaziz International Airport येथे आपत्कालीन लँडिंग करण्यात आले. विमानतळाच्या माहितीनुसार विमानाने सकाळी 8:44 वाजता आपत्कालीन लँडिंगची विनंती केली आणि 9:45 वाजता सुरक्षित लँडिंग केले.
कॅप्टन Smit मच्छार यांच्यावर रुग्णालयात उपचार
लँडिंगनंतर कॅप्टन मच्छार आणि सहवैमानिक दोघांनाही रुग्णालयात दाखल करण्यात आले. भारतीय दूतावास आणि जेद्दाह येथील भारतीय वाणिज्य दूतावास त्यांच्या प्रकृतीवर लक्ष ठेवून आहेत. उपलब्ध माहितीनुसार कॅप्टन मच्छार यांची प्रकृती स्थिर असून त्यांच्यावर उपचार सुरू आहेत. विमानातील प्रवाशांना आवश्यक मदत देण्यात आली आणि त्यांना नंतर पर्यायी विमानाने त्यांच्या अंतिम गंतव्याकडे रवाना करण्यात आले. तबूक विमानतळाने सर्व प्रवासी सुरक्षित असल्याची माहिती दिली.
PM मोदींनी केले कॅप्टन (Smit) मच्छार यांचे कौतुक
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी कॅप्टन स्मित मच्छार यांच्या धैर्याचे कौतुक करत त्यांना “हिरो” म्हटले. PM मोदींच्या अधिकृत निवेदनानुसार, गंभीर जखमी असूनही कॅप्टन मच्छार यांनी इतरांच्या जीवाचे रक्षण करण्यासाठी असामान्य धैर्य आणि अढळ निर्धार दाखवला. त्यांच्या शौर्यामुळे मोठी दुर्घटना टळली आणि अनेकांचे प्राण वाचले. पंतप्रधानांनी कॅप्टन मच्छार यांच्या कुटुंबीयांशीही संवाद साधला. त्यांनी त्यांचे वडील भूपेंद्र, आई गीता आणि पत्नी सोनल यांच्याशी संपर्क साधून कॅप्टन यांच्या प्रकृतीची माहिती घेतली आणि त्यांच्या प्रकृतीसाठी शुभेच्छा व्यक्त केल्या. PM मोदींनी 1 ऑक्टोबर रोजी UPSCच्या शताब्दी कार्यक्रमातही या घटनेचा उल्लेख केला. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, कॅप्टन मच्छार यांनी अत्यंत कठीण परिस्थितीत धैर्य, संयम आणि प्रसंगावधान दाखवले. इस्रायलचे पंतप्रधान नेतन्याहू यांनी या घटनेची तुलना संभाव्य 9/11 प्रकारच्या मोठ्या दुर्घटनेशी केली असल्याचेही मोदींनी नमूद केले.
नेतन्याहूंचा भारतीय वैमानिकाला सलाम
इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी कॅप्टन (Smit) स्मित मच्छार यांच्या शौर्याचे विशेष कौतुक केले. नेतन्याहू यांनी म्हटले की, गंभीर जखमी असूनही मच्छार यांनी प्रतिकार केला, कॉकपिटचा दरवाजा उघडला आणि त्यामुळे प्रवासी व क्रू सदस्यांना हल्लेखोराला ताब्यात घेता आले. त्यांच्या मते या कृतीमुळे 174 जणांचे प्राण वाचले, ज्यामध्ये इस्रायली नागरिकांसह इतर देशांचे नागरिक होते. त्यांनी कॅप्टन मच्छार यांच्या लवकर आणि पूर्ण बरे होण्यासाठी शुभेच्छा दिल्या.
इस्रायलचे राजदूत रुवेन अझर काय म्हणाले?
भारताचे इस्रायलमधील आणि इस्रायलचे भारतातील राजनैतिक प्रतिनिधीही या घटनेवर प्रतिक्रिया देत आहेत. भारतातील इस्रायलचे राजदूत रुवेन अझर यांनी कॅप्टन मच्छार यांच्या धैर्याचे कौतुक केले. अझर यांच्या म्हणण्यानुसार, कॅप्टन मच्छार यांनी गंभीर जखमी अवस्थेत कॉकपिटचा दरवाजा उघडला आणि त्यामुळे प्रवाशांना आत पोहोचून हल्लेखोराला निष्प्रभ करता आले. त्यांच्या मते कॅप्टन, प्रवासी आणि क्रू यांच्या संयुक्त प्रयत्नांमुळे मोठी दुर्घटना टळली.
या घटनेत फक्त भारतीय वैमानिकच नव्हे, तर प्रवाशांचेही योगदान
या संकटाच्या वेळी विमानातील काही प्रवाशांनीही महत्त्वाची भूमिका बजावली. कॉकपिटचा दरवाजा उघडल्यानंतर काही प्रवासी आत गेले आणि हल्लेखोराला नियंत्रणापासून दूर करण्यास मदत केली. विमानात उपस्थित असलेल्या इतर प्रशिक्षित फ्लायदुबई वैमानिकांनीही परिस्थिती नियंत्रणात आणून विमान सुरक्षितपणे तबूक येथे उतरवले. इस्रायलच्या परराष्ट्र मंत्रालयानेही कॅप्टन मच्छार, इस्रायली प्रवासी आणि अमिराती क्रू यांच्या संयुक्त प्रयत्नांचे कौतुक केले आहे.
कॅप्टन (Smit) स्मित मच्छार कोण आहेत?
कॅप्टन (Smit) स्मित मच्छार हे मुंबईतील घाटकोपर परिसरातील रहिवासी असल्याचे वृत्त आहे. त्यांनी सुरुवातीला टेक्स्टाइल इंजिनिअरिंग आणि मॅनेजमेंटचे शिक्षण घेतले. त्यानंतर एका एव्हिएशन सेमिनारमुळे त्यांच्या करिअरला वेगळी दिशा मिळाली आणि त्यांनी वैमानिक होण्याचा निर्णय घेतला. प्रशिक्षणासाठी ते न्यूझीलंडला गेले. त्यांनी भारतीय विमान कंपनी SpiceJet मध्ये 11 वर्षांहून अधिक काळ काम केले. त्यानंतर जून 2022 मध्ये त्यांनी flydubai मध्ये Direct-Entry Captain म्हणून प्रवेश केला. त्यांच्या नावावर सुमारे 9,750 तासांचे उड्डाण अनुभव असल्याचे वृत्त आहे. त्यांच्या बालपणीच्या मित्रानेही त्यांचा स्वभाव शांत आणि संयमी असल्याचे सांगितले. अशा कठीण परिस्थितीत दाखवलेल्या प्रसंगावधानाशी त्यांच्या या व्यक्तिमत्त्वाचा संबंध असल्याचे मित्राने सांगितले, मात्र हा वैयक्तिक अनुभव आहे.
विमान कंपनी आणि UAE प्रशासनाची भूमिका
फ्लायदुबईने सुरुवातीच्या निवेदनात विमानात कॉकपिटमध्ये संघर्षाची घटना घडल्याचे सांगितले आणि विमानातील ड्युटीवर असलेल्या क्रूने विमानाचा ताबा पुन्हा मिळवत ते सुरक्षितपणे तबूक येथे उतरवल्याचे स्पष्ट केले. घटनेमागील कारणांचा तपास सुरू असल्याचे कंपनीने सांगितले आहे. UAEच्या General Civil Aviation Authority (GCAA) नेही या घटनेला security incident म्हणून नोंदवले असून त्याचा तपास सुरू असल्याचे सांगितले आहे. घटनेची कारणे, परिस्थिती तसेच ऑपरेशनल आणि सुरक्षा बाबींचा तपास केला जात आहे. अधिकृत तपास पूर्ण होण्यापूर्वी अप्रमाणित माहिती पसरवू नये, असे GCAAने आवाहन केले आहे. त्यामुळे हल्ल्यामागील नेमका हेतू काय होता, याबाबत अंतिम निष्कर्ष अद्याप अधिकृत तपासातून समोर आलेला नाही. काही इस्रायली नेत्यांनी ही घटना विमान क्रॅश करण्याचा प्रयत्न असल्याचे म्हटले आहे; तर विमान कंपनी आणि UAE प्रशासनाने तपास सुरू असल्याचे सांगितले आहे. त्यामुळे हेतूबाबतचे अंतिम वर्णन अधिकृत तपासाच्या निष्कर्षावरच अवलंबून राहील.
9/11चा संदर्भ का आला?
11 सप्टेंबर 2001 रोजी अमेरिकेत झालेल्या दहशतवादी हवाई हल्ल्यांमध्ये अपहरण केलेल्या विमानांचा वापर करण्यात आला होता. त्यामुळे एखाद्या प्रवासी विमानावर नियंत्रण मिळवून ते जाणूनबुजून पाडण्याचा प्रयत्न झाल्याच्या परिस्थितीला त्या घटनेशी तुलना केली जाते. याच संदर्भात इस्रायलचे पंतप्रधान नेतन्याहू आणि भारताचे पंतप्रधान मोदी यांनी संभाव्य “9/11 सारख्या” दुर्घटनेचा उल्लेख केला. मात्र सध्याच्या FZ1073 घटनेचा अंतिम हेतू आणि त्यामागील कारणे तपासाचा विषय आहेत.
भारतासाठी अभिमानाचा क्षण
एका अत्यंत धोकादायक परिस्थितीत गंभीर जखमी झाल्यानंतरही कॅप्टन (Smit) स्मित मच्छार यांनी कॉकपिटचा दरवाजा उघडण्यास आणि परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यास मदत केली. त्यानंतर प्रवासी, क्रू आणि इतर वैमानिकांच्या प्रयत्नांमुळे विमान सुरक्षितपणे सौदी अरेबियात उतरले. या घटनेनंतर भारतातील तसेच इस्रायलमधील अधिकृत व्यक्तींनी त्यांच्या धैर्याचे कौतुक केले आहे. भारतीय दूतावासानेही कॅप्टन मच्छार यांच्या धैर्य, संयम आणि कर्तव्यनिष्ठेचे कौतुक करत त्यांच्या लवकर आणि पूर्ण प्रकृतीसाठी शुभेच्छा दिल्या आहेत.
महत्त्वाची माहिती एका नजरेत
| मुद्दा | माहिती |
| वैमानिक | कॅप्टन (Smit) स्मित मच्छार |
| राष्ट्रीयत्व | भारतीय |
| विमान कंपनी | flydubai |
| फ्लाइट | FZ1073 |
| मार्ग | दुबई → तेल अवीव |
| विमान | Boeing 737 MAX 8 |
| प्रवासी | 174 |
| घटना | कॉकपिटमध्ये हिंसक संघर्ष |
| कॅप्टनची स्थिती | जखमी; उपचार सुरू, प्रकृती स्थिर असल्याचे वृत्त |
| आपत्कालीन लँडिंग | तबूक, सौदी अरेबिया |
| पंतप्रधान मोदींची प्रतिक्रिया | कॅप्टन मच्छार यांच्या धैर्याचे कौतुक |
| नेतन्याहूंची प्रतिक्रिया | “True Hero” म्हणत सलाम |
| तपास | UAE, सौदी आणि संबंधित यंत्रणांकडून तपास सुरू |
थोडक्यात: फ्लायदुबई FZ1073 मधील ही घटना विमान सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत गंभीर होती. मात्र उपलब्ध माहितीनुसार कॅप्टन (Smit) स्मित मच्छार यांनी गंभीर जखमी अवस्थेत दाखवलेले प्रसंगावधान, कॉकपिटचा दरवाजा उघडणे आणि त्यानंतर प्रवासी व क्रूने केलेली कारवाई यामुळे मोठी हवाई दुर्घटना टळली. सध्या कॅप्टन मच्छार यांच्यावर उपचार सुरू असून भारतासह जगभरातून त्यांच्या प्रकृतीसाठी शुभेच्छा व्यक्त होत आहेत.
समाज माध्यमावरील प्रतिक्रियेसाठी येथे क्लिक करा.
आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :
