(VJ NT) भटके-विमुक्त बांधवांसाठी मोठी बातमी! २७ ते २९ सप्टेंबरला राज्यभर विशेष अभियान; एका छताखाली प्रमाणपत्रे आणि योजनांचा लाभ !

महाराष्ट्रातील (VJ NT) विमुक्त जाती (VJ) आणि भटक्या जमाती (NT) प्रवर्गातील नागरिकांसाठी राज्य सरकारकडून विशेष अभियान राबविण्यात येणार आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी २० सप्टेंबर रोजी सोशल मीडियावर दिलेल्या माहितीनुसार, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या जन्मदिनानिमित्त ‘राष्ट्रनेता ते राष्ट्रपिता’ अभियानांतर्गत २७, २८ आणि २९ सप्टेंबर २०२६ रोजी ‘भटके-विमुक्त हक्क व प्रमाणपत्र अभियान’ राज्यभर आयोजित केले जाणार आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या माहितीनुसार, या अभियानाचा मुख्य उद्देश भटके-विमुक्त समाजातील पात्र नागरिकांना आवश्यक ओळखपत्रे, जात व इतर प्रमाणपत्रे तसेच विविध कल्याणकारी योजनांचा लाभ अधिक सुलभपणे मिळवून देणे हा आहे.

(VJ NT) ना नेमके काय मिळणार?

या विशेष शिबिरांमध्ये पात्र लाभार्थ्यांना विविध महत्त्वाची कागदपत्रे आणि प्रमाणपत्रे उपलब्ध करून देण्यासाठी संबंधित विभागांकडून कार्यवाही केली जाणार आहे. त्यामध्ये प्रामुख्याने—

• आधार कार्ड
• मतदार ओळखपत्र
• शिधापत्रिका
• जात प्रमाणपत्र
• उत्पन्नाचा दाखला
• नॉन-क्रीमीलेयर प्रमाणपत्र
• रहिवासी अथवा अधिवास प्रमाणपत्र
• आयुष्मान भारत कार्ड
• विवाह नोंदणी
• दिव्यांग प्रमाणपत्र

यांसारख्या कागदपत्रांचा समावेश आहे. मुख्यमंत्री फडणवीस यांनी आपल्या संदेशात आधार, मतदार ओळखपत्र, जात प्रमाणपत्र, उत्पन्नाचा दाखला, नॉन-क्रीमीलेयर तसेच रहिवास व अधिवास प्रमाणपत्रांचा विशेष उल्लेख केला आहे.

पाच महत्त्वाच्या योजनांचा लाभ मिळवून देण्यावरही भर

हे अभियान केवळ प्रमाणपत्रे देण्यापुरते मर्यादित नसून पात्र लाभार्थ्यांना विविध सरकारी योजनांचा प्रत्यक्ष लाभ मिळवून देण्याचाही प्रयत्न केला जाणार आहे. उपलब्ध अधिकृत जिल्हास्तरीय माहितीनुसार, शिबिरांमध्ये पुढील योजनांसाठी संबंधित यंत्रणा उपस्थित राहणार आहे—

1. श्रावणबाळ सेवा राज्य निवृत्तीवेतन योजना
2. संजय गांधी निराधार अनुदान योजना
3. मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना
4. प्रधानमंत्री आवास योजना
5. प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी (PM-KISAN)

याशिवाय पात्रतेनुसार इतर शासकीय योजनांची माहिती आणि लाभ देण्यासाठी विविध विभागांचे अधिकारी शिबिरात उपलब्ध असतील.

मंडळ आणि तालुकास्तरावर विशेष शिबिरे

अभियानाची अंमलबजावणी महसूल विभाग, इतर मागास बहुजन कल्याण विभाग आणि योजनांशी संबंधित विविध शासकीय विभागांच्या संयुक्त विद्यमाने केली जाणार आहे. मंडळ आणि तालुकास्तरावर विशेष शिबिरे आयोजित केली जातील. भटके-विमुक्त समाजातील अनेक कुटुंबांची भटकंतीची जीवनशैली लक्षात घेऊन शासकीय योजनांशी संबंधित कागदपत्रे आणि मूलभूत हक्कांची कागदपत्रे त्यांच्यापर्यंत पोहोचविणे हा या अभियानामागील महत्त्वाचा उद्देश असल्याचे शासनाच्या माहितीत नमूद करण्यात आले आहे.

VJ NT शिबिरापूर्वीच लाभार्थ्यांची यादी तयार होणार

अभियानाच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी वस्तीस्तरावर पात्र लाभार्थ्यांची यादी तयार करण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. आवश्यक कागदपत्रांची पूर्तता शिबिरापूर्वी करून घेण्यावर भर दिला जाणार आहे. त्यामुळे पात्र नागरिकांना शिबिराच्या दिवशी अनावश्यक धावपळ कमी होऊन प्रमाणपत्रे आणि योजनांचा लाभ देण्याची प्रक्रिया अधिक वेगाने करता येईल. पात्र लाभार्थ्यांना अभियानादरम्यान प्रमाणपत्रांचे तत्काळ वितरण करण्यावरही भर देण्यात येणार आहे.

कोणते अधिकारी VJ NT शिबिरात उपस्थित राहणार?

या अभियानासाठी विविध स्तरांवरील अधिकारी आणि कर्मचारी उपलब्ध राहणार आहेत. त्यामध्ये—

• उपविभागीय अधिकारी
• गटविकास अधिकारी
• तहसीलदार
• मुख्याधिकारी
• आरोग्य विभागाचे अधिकारी
• जिल्हा व तालुकास्तरावरील विविध विभागांचे सक्षम अधिकारी

यांचा समावेश आहे. यामुळे नागरिकांना एका ठिकाणी अनेक शासकीय सेवांशी संबंधित माहिती आणि प्रक्रियेसाठी मार्गदर्शन मिळण्याची अपेक्षा आहे.

जिल्हा प्रशासनाकडून ठिकाण आणि वेळ जाहीर होणार

प्रत्येक जिल्ह्यातील शिबिरांचे ठिकाण आणि वेळ संबंधित जिल्हा व तालुका प्रशासनाकडून स्वतंत्रपणे प्रसिद्ध केली जाणार आहे. गोंदिया जिल्हा प्रशासनानेही २१ सप्टेंबर रोजी नागरिकांना अभियानाचा लाभ घेण्याचे आवाहन केले असून, शिबिरांचे ठिकाण व वेळ तालुका प्रशासनामार्फत जाहीर केली जाणार असल्याचे स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे लाभार्थ्यांनी आपल्या गावातील, मंडळातील किंवा तालुक्यातील प्रशासनाकडून शिबिराची अधिकृत तारीख, वेळ आणि ठिकाणाची माहिती घेणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.

अभियान केवळ तीन दिवसांपुरते मर्यादित नाही

या उपक्रमाची आणखी एक महत्त्वाची बाब म्हणजे २७ ते २९ सप्टेंबरचे विशेष अभियान झाल्यानंतरही अशा प्रकारची शिबिरे नियमितपणे घेण्याचे नियोजन आहे. शासनाच्या माहितीनुसार, पुढे प्रत्येक तिमाहीच्या पहिल्या मंगळवारी भटके-विमुक्त नागरिकांसाठी अशा प्रकारचे अभियान/शिबिरे आयोजित केली जाणार आहेत. यामुळे २७ ते २९ सप्टेंबरदरम्यान काही कारणामुळे लाभ घेता न आलेल्या पात्र नागरिकांसाठी पुढील काळातही संधी उपलब्ध राहणार आहे.

जिल्हाधिकाऱ्यांवर समन्वयाची जबाबदारी

अभियानाच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी जिल्हाधिकाऱ्यांकडून विविध विभागांमध्ये समन्वय साधला जाणार आहे. तसेच संबंधित जिल्ह्याच्या पालकमंत्र्यांच्या हस्ते अभियानाचे उद्घाटन करण्याचे नियोजन असून स्थानिक खासदार, आमदार आणि लोकप्रतिनिधींनाही सहभागी करून घेतले जाणार आहे.

(VJ NT) भटके-विमुक्त समाजासाठी कागदपत्रे का महत्त्वाची?

आधार, मतदार ओळखपत्र, जात प्रमाणपत्र, उत्पन्नाचा दाखला, अधिवास प्रमाणपत्र किंवा नॉन-क्रीमीलेयर प्रमाणपत्र यांसारखी कागदपत्रे अनेक शासकीय योजना, शैक्षणिक सवलती, आरक्षणाशी संबंधित प्रक्रिया आणि विविध कल्याणकारी योजनांचा लाभ घेण्यासाठी आवश्यक ठरू शकतात. विशेषतः जात व प्रवर्गाशी संबंधित अधिकृत कागदपत्रे उपलब्ध असल्यास पात्र लाभार्थ्यांना त्यांच्या प्रवर्गासाठी लागू असलेल्या योजनांचा लाभ घेण्याची प्रक्रिया सुलभ होऊ शकते. महाराष्ट्र शासनाच्या विविध विभागांकडून VJNT प्रवर्गासाठी स्वतंत्र योजना आणि प्रमाणपत्राशी संबंधित प्रक्रिया यापूर्वीही राबविण्यात आल्या आहेत.

‘भटके-विमुक्त हक्क व प्रमाणपत्र अभियान’ : थोडक्यात

पात्र नागरिकांनी काय करावे?

भटके-विमुक्त समाजातील पात्र नागरिकांनी आपल्या गावातील वस्ती, मंडळ, तहसील किंवा तालुका प्रशासनाकडून शिबिराची अधिकृत माहिती घ्यावी. आवश्यक कागदपत्रे उपलब्ध असल्यास ती सोबत घेऊन जाणे आणि कोणते प्रमाणपत्र अथवा योजना आवश्यक आहे, याबाबत संबंधित अधिकाऱ्यांकडून माहिती घेणे उपयुक्त ठरेल. महत्त्वाचे म्हणजे, प्रमाणपत्र किंवा योजनेचा लाभ आपोआप मिळेल असे गृहीत धरू नये; पात्रता आणि आवश्यक कागदपत्रांची पूर्तता संबंधित विभागाच्या नियमांनुसार केली जाईल. महाराष्ट्र शासनाच्या या उपक्रमामुळे भटके-विमुक्त समाजातील पात्र नागरिकांना विविध शासकीय कागदपत्रे आणि कल्याणकारी योजनांपर्यंत पोहोचण्याची प्रक्रिया एका विशेष शिबिराच्या माध्यमातून सुलभ करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.

समाज माध्यमावरील प्रतिक्रियेसाठी येथे क्लिक करा.

आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :

बातमीन्यूज