पश्चिम आशियामधील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर जगभरातील राजकीय आणि लष्करी तज्ज्ञांकडून गंभीर इशारे दिले जात आहेत. अमेरिकेतील प्रसिद्ध राजकीय समालोचक Tucker Carlson यांच्या The Tucker Carlson Show या कार्यक्रमात निवृत्त अमेरिकन लष्करी अधिकारी Douglas Macgregor यांनी पश्चिम आशियातील संभाव्य युद्धस्थितीवर विस्तृत विश्लेषण करताना अणुयुद्धाच्या धोक्याबाबतही इशारा दिला आहे. मॅकग्रेगर यांच्या मते, Iran आणि Israel यांच्यातील संघर्ष अधिक तीव्र झाल्यास त्यात United States थेट लष्करी हस्तक्षेप करू शकतो. अशी परिस्थिती निर्माण झाल्यास अमेरिकन सैन्य इराणच्या भूमीवर उतरवले जाण्याची शक्यताही त्यांनी व्यक्त केली. त्याचबरोबर त्यांनी इशारा दिला की परिस्थिती नियंत्रणाबाहेर गेल्यास हा संघर्ष मोठ्या प्रादेशिक युद्धात किंवा अत्यंत गंभीर स्थितीत अणुयुद्धाच्या दिशेनेही जाऊ शकतो. या मुलाखतीत मॅकग्रेगर यांनी असेही मत व्यक्त केले की, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांनी परिस्थिती नियंत्रणात आणण्यासाठी भारताचे पंतप्रधान Narendra Modi यांच्याशी संवाद साधणे उपयुक्त ठरू शकते. त्यांच्या मते, इस्रायल आणि इराण या दोन्ही देशांशी सकारात्मक संबंध असलेले जागतिक नेते म्हणून नरेंद्र मोदी महत्त्वाची मध्यस्थीची भूमिका बजावू शकतात. भारताने गेल्या काही वर्षांत दोन्ही देशांशी राजनैतिक, आर्थिक आणि सामरिक संबंध संतुलित ठेवले आहेत.मॅकग्रेगर यांनी पुढे सांगितले की, भारताची आंतरराष्ट्रीय स्तरावर वाढती प्रतिष्ठा आणि प्रभाव लक्षात घेता संघर्ष कमी करण्यासाठी भारत महत्त्वाचा संवाद सेतू ठरू शकतो. त्यामुळे अमेरिकेच्या नेतृत्वानेही भारताशी समन्वय साधून राजनैतिक मार्गाने परिस्थिती हाताळण्याचा विचार करावा, असे त्यांनी सुचवले.

इराणमध्ये अमेरिकन सैन्य पाठवण्याबाबत चर्चा – Douglas Macgregor
या चर्चेत (Douglas Macgregor ) मॅकग्रेगर यांनी असा इशाराही दिला की, जर संघर्ष आणखी तीव्र झाला आणि Israel वर मोठ्या प्रमाणात हल्ले झाले, तर United States वर इराणविरुद्ध थेट लष्करी कारवाई करण्याचा दबाव वाढू शकतो. अशा परिस्थितीत अमेरिकेने इराणमध्ये ‘Boots on the Ground’ म्हणजेच प्रत्यक्ष जमिनीवर सैनिक तैनात करण्याचा निर्णय घेतला, तर हा संघर्ष दीर्घकालीन आणि अत्यंत विनाशकारी ठरू शकतो. मॅकग्रेगर यांच्या मते, मध्य पूर्वेत आधीच अनेक संघर्ष चालू असल्यामुळे नवीन मोठे युद्ध सुरू झाल्यास संपूर्ण प्रदेश अस्थिर होऊ शकतो.
पश्चिम आशियातील तणावाचा जागतिक परिणाम
पश्चिम आशियातील संघर्ष तीव्र झाल्यास त्याचे परिणाम केवळ त्या प्रदेशापुरते मर्यादित राहणार नाहीत. तज्ञ (Douglas Macgregor ) यांच्या मते, जागतिक ऊर्जा बाजार, समुद्री व्यापार मार्ग आणि आर्थिक स्थैर्यावर त्याचा मोठा परिणाम होऊ शकतो. विशेषतः तेल आणि वायू पुरवठ्यावर परिणाम झाल्यास जगभरातील ऊर्जा किमती वाढू शकतात. भारतासारख्या ऊर्जा आयातीवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून असलेल्या देशांसाठी ही परिस्थिती अत्यंत संवेदनशील ठरू शकते.
भारताची सावध राजनैतिक भूमिका
या पार्श्वभूमीवर India सरकार परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवून आहे. भारत एकीकडे राजनैतिक पातळीवर सक्रिय राहून तणाव कमी करण्यासाठी प्रयत्न करत आहे, तर दुसरीकडे पश्चिम आशियात राहणाऱ्या भारतीय नागरिकांच्या सुरक्षिततेसाठी आणि देशातील ऊर्जा पुरवठा सुरळीत राहण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना करत आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, सध्याची परिस्थिती अत्यंत नाजूक असून राजनैतिक संवाद आणि आंतरराष्ट्रीय सहकार्य हेच या संकटातून बाहेर पडण्याचे सर्वात प्रभावी साधन ठरू शकते.
समाज माध्यमावरील प्रतिक्रियेसाठी येथे क्लिक करा.
आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :
