(Ind UAE) संयुक्त अरब अमिरातीचे (UAE) राष्ट्राध्यक्ष महामहिम शेख मोहम्मद बिन झायेद अल नह्यान यांच्या अधिकृत भारत दौऱ्यानंतर भारत आणि यूएई यांच्यातील द्विपक्षीय संबंधांना नवे धोरणात्मक व आर्थिक बळ मिळाले आहे. परराष्ट्र मंत्रालयाचे अधिकृत प्रवक्ते रणधीर जैस्वाल (Randhir Jaiswal) यांनी या उच्चस्तरीय भेटीनंतर दोन्ही देशांमध्ये झालेल्या चर्चांचे एकूण १२ महत्त्वपूर्ण निष्कर्ष (List of Outcomes) जाहीर केले. या करारांमुळे संरक्षण, अंतराळ, ऊर्जा, व्यापार, अन्न सुरक्षा, डिजिटल तंत्रज्ञान, संस्कृती आणि युवक देवाणघेवाण अशा विविध क्षेत्रांत भारत–यूएई भागीदारी अधिक सखोल होणार आहे.
(Ind UAE) भारत–यूएई शिखर बैठकीतील १२ प्रमुख निष्कर्ष
भारत आणि संयुक्त अरब अमिराती (यूएई) (Ind UAE) यांच्यात नुकत्याच पार पडलेल्या शिखर बैठकीनंतर द्विपक्षीय संबंधांना नवी उंची मिळाली आहे. या उच्चस्तरीय बैठकीत संरक्षण, व्यापार, ऊर्जा, अंतराळ, डिजिटल तंत्रज्ञान, अन्न सुरक्षा, संस्कृती आणि युवक सहकार्य अशा विविध क्षेत्रांतील सहकार्य अधिक मजबूत करण्यासाठी १२ प्रमुख निष्कर्षांवर सहमती झाली. हे निर्णय भारत–यूएई धोरणात्मक भागीदारी अधिक व्यापक, दीर्घकालीन आणि भविष्याभिमुख बनवणारे ठरणार आहेत. १२ प्रमुख निष्कर्ष व सहकार्य करार –
1. धोलेरा विशेष गुंतवणूक क्षेत्रासाठी गुंतवणूक सहकार्य करार
भारताच्या गुजरात सरकार आणि यूएईच्या गुंतवणूक मंत्रालयामध्ये धोलेरा विशेष गुंतवणूक क्षेत्र (Dholera Special Investment Region) विकसित करण्यासाठी Letter of Intent वर स्वाक्षरी करण्यात आली.
या सहकार्यामुळे स्मार्ट सिटी विकास, औद्योगिक कॉरिडॉर, पायाभूत सुविधा आणि रोजगारनिर्मितीला मोठी चालना मिळणार आहे.
2. भारत–यूएई (Ind UAE) अंतराळ उद्योग विकासासाठी संयुक्त उपक्रम
भारताच्या IN-SPACe (Indian National Space Promotion and Authorisation Centre) आणि यूएईच्या अंतराळ संस्थेमध्ये अंतराळ उद्योग विकास व व्यावसायिक सहकार्यासाठी सामंजस्य करार करण्यात आला.
याअंतर्गत:
- उपग्रह निर्मिती
- अंतराळ स्टार्टअप्स
- व्यावसायिक प्रक्षेपण सेवा
- संशोधन व नवोन्मेष
यांना गती दिली जाणार आहे.
3. धोरणात्मक संरक्षण भागीदारी करार
भारत आणि यूएई यांच्यात Strategic Defence Partnership संदर्भातील Letter of Intent वर सहमती झाली.
यामध्ये:
- संयुक्त लष्करी सराव
- संरक्षण उत्पादन
- तंत्रज्ञान हस्तांतरण
- सागरी सुरक्षा सहकार्य
यांचा समावेश आहे.
4. एचपीसीएल–एडनॉक गॅस करार
भारताची हिंदुस्तान पेट्रोलियम कॉर्पोरेशन लिमिटेड (HPCL) आणि यूएईची ADNOC Gas यांच्यात Sales and Purchase Agreement (SPA) करण्यात आला.
या करारामुळे भारताची दीर्घकालीन ऊर्जा सुरक्षा अधिक मजबूत होणार आहे.
5. अन्न सुरक्षा व तांत्रिक मानकांवर सामंजस्य करार
भारताच्या APEDA आणि यूएईच्या Ministry of Climate Change and Environment यांच्यात अन्न सुरक्षा व तांत्रिक आवश्यकता विषयक सामंजस्य करार झाला.
यामुळे:
- भारतीय कृषी व प्रक्रिया केलेल्या अन्नपदार्थांच्या निर्यातीस चालना
- गुणवत्ता मानकांमध्ये सुसूत्रता
- भारतीय शेतकऱ्यांना थेट लाभ
मिळणार आहे.
6. भारतात सुपरकॉम्प्युटिंग क्लस्टरची स्थापना
यूएईच्या सहकार्याने भारतात अत्याधुनिक सुपरकॉम्प्युटिंग क्लस्टर उभारण्यात येणार आहे.
याचा उपयोग:
- कृत्रिम बुद्धिमत्ता
- हवामान अंदाज
- आरोग्य संशोधन
- संरक्षण संशोधन
यासाठी केला जाणार आहे.
7. द्विपक्षीय व्यापार २०३२ पर्यंत २०० अब्ज डॉलर्सपर्यंत नेण्याचे उद्दिष्ट
दोन्ही देशांनी २०३२ पर्यंत भारत–यूएई व्यापार २०० अब्ज अमेरिकी डॉलर्सपर्यंत दुप्पट करण्याचा निर्धार व्यक्त केला आहे.
CEPA करार यामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावणार आहे.
8. नागरी अणुऊर्जा सहकार्याला प्रोत्साहन
भारत आणि यूएई यांनी Civil Nuclear Cooperation वाढवण्यावर सहमती दर्शवली.
यामध्ये:
- अणुऊर्जा सुरक्षा
- प्रशिक्षण
- शांततामय अणुऊर्जा वापर
या बाबींचा समावेश आहे.
9. गुजरात GIFT सिटीत यूएई कंपन्यांचे कार्यालय
यूएईच्या दोन प्रमुख कंपन्या—
- First Abu Dhabi Bank (FAB)
- DP World
या गुजरातमधील GIFT City मध्ये आपली कार्यालये व व्यावसायिक संचालन सुरू करणार आहेत.
यामुळे भारत आंतरराष्ट्रीय वित्तीय केंद्र म्हणून अधिक सक्षम होणार आहे.
10. ‘डिजिटल / डेटा एम्बसी’ स्थापनेचा अभ्यास
दोन्ही देशांनी भविष्यात Digital किंवा Data Embassies स्थापन करण्याच्या शक्यतांचा अभ्यास करण्याचा निर्णय घेतला आहे.
हे पाऊल डिजिटल सार्वभौमत्व आणि सायबर सुरक्षेच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाचे मानले जात आहे.
11. अबूधाबी येथे ‘हाऊस ऑफ इंडिया’ची स्थापना
अबूधाबी येथे ‘House of India’ उभारण्यात येणार असून त्यामध्ये—
- भारतीय कला संग्रहालय
- वारसा व पुरातत्त्व संग्रह
- सांस्कृतिक केंद्र
यांचा समावेश असेल.
हे केंद्र भारतीय संस्कृतीचे जागतिक दालन ठरणार आहे.
12. युवक देवाणघेवाण कार्यक्रमांना चालना
भारत–यूएई युवक देवाणघेवाण कार्यक्रमांतर्गत—
- विद्यार्थ्यांची देवाणघेवाण
- स्टार्टअप सहकार्य
- युवा नेतृत्व प्रशिक्षण
यांना अधिक व्यापक स्वरूप दिले जाणार आहे.
रणधीर जैस्वाल यांचे वक्तव्य
परराष्ट्र मंत्रालयाचे प्रवक्ते रणधीर जैस्वाल म्हणाले,
“हा दौरा भारत–यूएई (Ind UAE) संबंधांच्या इतिहासातील मैलाचा दगड ठरला आहे. या १२ निष्कर्षांमुळे दोन्ही देशांमधील धोरणात्मक, आर्थिक आणि लोकसंपर्क संबंध अधिक सशक्त होतील.”
भारत–यूएई (Ind UAE) संबंधांना नवी जागतिक दिशा
या ऐतिहासिक दौऱ्यामुळे भारताचे व्हिजन २०४७ आणि यूएईचे सेंटेनियल २०७१ हे दीर्घकालीन उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी दोन्ही देश एकत्रितपणे काम करतील, असा विश्वास व्यक्त करण्यात येत आहे. (Ind UAE) भारत–यूएई भागीदारी आता केवळ द्विपक्षीय मर्यादित न राहता जागतिक धोरणात्मक सहयोगाचे मॉडेल म्हणून उदयास येत आहे.
समाज माध्यमावरील रणधीर जैस्वाल यांची प्रतिक्रिया वाचण्यासाठी येथे क्लिक करा.
आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट
