३ ते ५ डिसेंबर २०२५ या कालावधीत इंडिगो एअरलाइन्सच्या (IndiGo) अनेक उड्डाणांमध्ये तांत्रिक व परिचालन कारणांमुळे मोठ्या प्रमाणावर व्यत्यय निर्माण झाला होता. या पार्श्वभूमीवर नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालय (DGCA) यांनी आज एक महत्त्वाची प्रेस नोट जारी करत, बाधित प्रवाशांना मिळणाऱ्या परतावा (Refund) आणि भरपाई (Compensation) संदर्भातील नियम व प्रक्रिया स्पष्ट केली आहे. डीजीसीए कडून जारी करण्यात आलेल्या या निवेदनानुसार, संबंधित कालावधीत उड्डाण रद्द होणे, विलंब होणे किंवा कनेक्टिंग फ्लाइट चुकणे यामुळे गैरसोय झालेल्या प्रवाशांना नागरी विमान वाहतूक नियमांनुसार योग्य ती भरपाई देणे इंडिगो एअरलाइन्सवर बंधनकारक आहे. नागरी उड्डाण महानिदेशालयाने (डीजीसीए) या प्रकरणात इंडिगोशी सतत संवाद साधून परतावा आणि भरपाईची खात्री करून घेतली आहे. २४ तासांच्या आत रद्द झालेल्या उड्डाणांसाठी पात्र असणाऱ्या प्रवाशांना नागरी उड्डाण नियम (CAR) अंतर्गत अतिरिक्त भरपाई मिळू शकते. इंडिगोने प्रभावित प्रवाशांसाठी ‘Gesture of Care (GoC)’ योजना सुरू केली असून, त्यात दोन प्रत्येकी ५,००० रुपयांचे प्रवास व्हाउचर (एकूण १०,००० रुपये) दिले जातील. ही योजना ३ ते ५ डिसेंबर २०२५ रोजी रद्द झालेल्या किंवा ३ तासांपेक्षा जास्त उशिरा झालेल्या उड्डाणांच्या प्रवाशांसाठी लागू आहे आणि व्हाउचरची वैधता १२ महिने आहे. प्रवासी इंडिगोच्या अधिकृत संकेतस्थळावरून पात्रता तपासू शकतात आणि तपशील सादर करू शकतात.
(IndiGo) इंडिगोच्या उड्डाण व्यत्ययांबाबतची पार्श्वभूमी: काय घडले होते?
डिसेंबर २०२५ च्या पहिल्या आठवड्यात इंडिगोच्या काही विमानांमध्ये परिचालन अडचणी, क्रू व्यवस्थापनातील समस्या आणि इतर तांत्रिक कारणांमुळे उड्डाण वेळापत्रक कोलमडले होते. याचा परिणाम देशांतर्गत तसेच काही आंतरराष्ट्रीय मार्गांवरील प्रवाशांवर झाला. अनेक प्रवाशांना तासन तास विमानतळावर थांबावे लागले, तर काहींची उड्डाणे रद्द झाली. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये लागू झालेल्या नवीन फ्लाइट ड्युटी टाईम लिमिट्स (FDTL) नियमांमुळे इंडिगोला पायलट रोस्टर प्लॅनिंगमध्ये अडचणी आल्या, ज्यामुळे ३ ते ५ डिसेंबरला हजारो उड्डाणे रद्द झाली. या व्यत्ययामुळे देशभरातील लाखो प्रवासी अडकले, विशेषतः दिल्ली, मुंबई, बेंगलुरू आणि हैदराबादसारख्या शहरांमध्ये. इंडिगोने याबाबत दिलगीरी व्यक्त करून परिचालन प्रक्रिया मजबूत करण्यावर भर दिला आहे. या घटनेनंतर प्रवाशांकडून मोठ्या प्रमाणावर तक्रारी दाखल झाल्या होत्या. त्याची दखल घेत डीजीसीए ने इंडिगो कडून सविस्तर अहवाल मागवला आणि प्रवाशांच्या हक्कांबाबत कठोर भूमिका घेतली.
(IndiGo) भरपाईसाठी पात्रता (Eligibility for Compensation)
डीजीसीए च्या निर्देशानुसार, बाधित प्रवाशांनी इंडिगोच्या अधिकृत भरपाई धोरणानुसार आपली पात्रता तपासावी. कोणत्या परिस्थितीत किती भरपाई मिळू शकते, याबाबतची सविस्तर माहिती इंडिगोच्या अधिकृत संकेतस्थळावर उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. भरपाईसाठी पात्रता ठरवताना उड्डाणातील विलंबाचा कालावधी, उड्डाण रद्द होण्याची सूचना किती वेळ आधी देण्यात आली, तसेच पर्यायी व्यवस्था देण्यात आली होती की नाही, यासारख्या बाबी विचारात घेतल्या जातील.
(IndiGo) प्रवाशांनी भरपाईसाठी अर्ज कसा करावा?
DGCA ने प्रवाशांना भरपाईसाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया देखील स्पष्ट केली आहे. बाधित प्रवाशांनी इंडिगोच्या अधिकृत ऑनलाइन पोर्टलवर जाऊन आवश्यक तपशील भरावेत, असे आवाहन करण्यात आले आहे. यामध्ये तिकीट क्रमांक, प्रवासाची तारीख, उड्डाण क्रमांक आणि संपर्क माहिती देणे आवश्यक आहे. इंडिगो ने जारी केलेल्या महत्वाच्या लिंक खाली दिल्या आहेत –
- भरपाई पात्रता २४ तासांत रद्द उड्डाणे किंवा CAR नियमांनुसार भरपाई साठी – https://goindigo.in/compensation.html#car
- इंडिगो पोर्टलवर तपशील सादर करणे https://goindigo.in/compensation.html
- इंडिगो संकेतस्थळावर संभाव्य उड्डाणांची यादी https://goindigo.in/information/goc-impacted-flights.html
(IndiGo) बाधित उड्डाणांची यादी जाहीर
डीजीसीए च्या सूचनेनुसार, ३ ते ५ डिसेंबर २०२५ दरम्यान बाधित झालेल्या उड्डाणांची संपूर्ण यादी इंडिगोच्या संकेतस्थळावर प्रसिद्ध करण्यात आली आहे. प्रवाशांनी आपले उड्डाण या यादीत आहे की नाही, हे तपासून पुढील कारवाई करावी, असे सांगण्यात आले आहे.
प्रवाशांच्या हक्कांवर DGCA चा भर –
डीजीसीए ने स्पष्ट केले आहे की, प्रवाशांच्या हक्कांचे संरक्षण हे त्यांचे सर्वोच्च प्राधान्य आहे. कोणतीही विमानसेवा कंपनी परिचालन त्रुटींमुळे प्रवाशांना झालेल्या गैरसोयीची जबाबदारी झटकू शकत नाही. नियमांचे उल्लंघन झाल्यास संबंधित विमान कंपनीवर कारवाई करण्याचा इशाराही डीजीसीओने दिला आहे.
निष्कर्ष
इंडिगोच्या उड्डाण व्यत्ययामुळे त्रस्त झालेल्या हजारो प्रवाशांसाठी ही डीजीसीए ची प्रेस नोट दिलासादायक ठरली आहे. पारदर्शक प्रक्रिया, स्पष्ट पात्रता निकष आणि ऑनलाइन अर्ज प्रणालीमुळे प्रवाशांना आपला हक्क मिळवणे सोपे होणार आहे. या प्रकरणामुळे भविष्यात विमान कंपन्यांनी परिचालन नियोजन अधिक काटेकोरपणे करणे गरजेचे असल्याचेही अधोरेखित झाले आहे.
(IndiGo) ची अधिकृत वेबसाईट – https://www.goindigo.in/
आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :
