घरगुती वापरासाठी LPG उत्पादनात २५% वाढ; केंद्र सरकारचा महत्त्वाचा निर्णय

नवी दिल्ली, ११ मार्च: पश्चिम आशियात सुरू असलेल्या Iran युद्धामुळे जागतिक ऊर्जा बाजारावर मोठा परिणाम होताना दिसत आहे आणि त्याचा थेट परिणाम LPG गॅसच्या किमतींवरही दिसून येत आहे अशा परिस्थितीत केंद्र सरकारने घरगुती गॅसची उपलब्धता वाढवण्यासाठी मोठा निर्णय घेतला असून ८ मार्च रोजी सर्व रिफायनरी आणि पेट्रोकेमिकल कॉम्प्लेक्सना LPG (Liquefied Petroleum Gas) उत्पादन वाढवण्याचे निर्देश दिले आहेत. या निर्णयानंतर देशातील घरगुती LPG उत्पादनात सुमारे २५ टक्क्यांची वाढ झाल्याची माहिती पेट्रोलियम व नैसर्गिक वायू मंत्रालयाच्या संयुक्त सचिव (मार्केटिंग आणि ऑइल रिफायनरी) Sujata Sharma यांनी दिली. सरकारच्या या निर्णयामुळे वाढीव प्रमाणातील संपूर्ण LPG साठा घरगुती ग्राहकांकडे वळवण्यात येत आहे, ज्यामुळे सामान्य नागरिकांना स्वयंपाकासाठी गॅसची उपलब्धता अधिक सुलभ होणार आहे. सरकारच्या आदेशानुसार देशातील सर्व तेल रिफायनरी व पेट्रोकेमिकल उद्योगांना उत्पादन वाढवण्यास सांगितले गेले. त्यानंतर देशात तयार होणाऱ्या एल.पी.जी. मध्ये २५ टक्क्यांनी वाढ झाली असून हा अतिरिक्त गॅस थेट घरगुती वापरासाठी वितरित केला जात आहे. यामुळे गॅस सिलेंडरची कमतरता टाळण्यास मदत होईल आणि घरगुती ग्राहकांना वेळेवर गॅस मिळण्याची शक्यता वाढेल.

Iran युद्ध आणि LPG समस्या

सध्या पश्चिम आशियात सुरू असलेल्या Iran युद्धामुळे जागतिक ऊर्जा बाजारावर मोठा परिणाम झाला आहे आणि त्याचा थेट परिणाम एल.पी.जी. गॅसच्या किमतींवरही दिसून येत आहे. मध्यपूर्व हा जगातील तेल आणि एल.पी.जी. पुरवठ्याचा अत्यंत महत्त्वाचा प्रदेश मानला जातो. या संघर्षामुळे पर्शियन आखातातील महत्त्वाच्या समुद्री मार्गांवर, विशेषतः Strait of Hormuz या मार्गावर तणाव निर्माण झाला आहे. या मार्गातून जगातील मोठ्या प्रमाणात तेल आणि गॅसची वाहतूक होते. या मार्गावर जहाजांची हालचाल अडथळली तर जागतिक ऊर्जा पुरवठा कमी होऊ शकतो आणि त्यामुळे LPG तसेच पेट्रोल-डिझेलच्या किमती वाढण्याची शक्यता निर्माण होते. आंतरराष्ट्रीय बाजारातील ऊर्जा दर वाढल्यामुळे भारतातही घरगुती एल.पी.जी. सिलेंडरच्या किमतीत वाढ झाली असून 14.2 किलोच्या घरगुती सिलेंडरच्या किमतीत सुमारे ₹60 वाढ करण्यात आली आहे.

भारत हा जगातील एल.पी.जी. चा मोठा आयातदार देश आहे आणि देशातील वापरल्या जाणाऱ्या LPG पैकी मोठा हिस्सा मध्यपूर्व देशांकडून आयात केला जातो. त्यामुळे त्या प्रदेशातील कोणताही संघर्ष किंवा पुरवठा अडथळा भारतातील स्वयंपाक गॅसच्या किमतींवर परिणाम करू शकतो. तज्ञांच्या मते, जर संघर्ष अधिक वाढला किंवा समुद्री मार्ग दीर्घकाळ बंद राहिले, तर एल.पी.जी. आणि इतर इंधनाच्या किमती आणखी वाढू शकतात. काही ठिकाणी घबराटीतून जास्त प्रमाणात गॅस खरेदी केल्याच्या घटनाही समोर आल्या आहेत. त्यामुळे सरकारने देशांतर्गत उत्पादन वाढवणे आणि घरगुती ग्राहकांना प्राधान्य देणे यासारखे उपाय करण्यास सुरुवात केली आहे, जेणेकरून सामान्य नागरिकांना एल.पी.जी. गॅसचा पुरवठा सुरळीत राहील.

नवीन निर्णयानुसार  नॉन-डोमेस्टिक LPG साठी आवश्यक क्षेत्रांना प्राधान्य

घरगुती गॅसला प्राधान्य देताना सरकारने नॉन-डोमेस्टिक एल.पी.जी. म्हणजेच व्यावसायिक वापरासाठीच्या गॅस वितरणातही काही प्राधान्यक्रम ठरवले आहेत.

सरकारच्या निर्णयानुसार पुढील महत्त्वाच्या क्षेत्रांना प्रथम प्राधान्य दिले जाणार आहे:

• रुग्णालये
• शैक्षणिक संस्था

या संस्थांमध्ये आवश्यक सेवा सुरू राहाव्यात यासाठी त्यांना LPG पुरवठा कायम ठेवण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.

हॉटेल आणि रेस्टॉरंटसाठी LPG वितरणाचा आढावा

व्यावसायिक वापरातील गॅस वितरणाचे पुनरावलोकन करण्यासाठी Oil Marketing Companies (OMCs) च्या तीन कार्यकारी संचालकांची विशेष समिती स्थापन करण्यात आली आहे. ही समिती पुढील क्षेत्रांमध्ये LPG वाटपाचा आढावा घेणार आहे:

• रेस्टॉरंट
• हॉटेल
• इतर व्यावसायिक वापरकर्ते

समितीच्या अहवालानंतर या क्षेत्रांसाठी गॅस वाटपाबाबत पुढील निर्णय घेतले जाणार आहेत.

lpg gas price सरकारचा उद्देश

केंद्र सरकारच्या या निर्णयामागील मुख्य उद्देश म्हणजे सामान्य नागरिकांना स्वयंपाकासाठी आवश्यक एल.पी.जी. गॅस सहज उपलब्ध करून देणे आणि अत्यावश्यक सेवा चालू ठेवणे हा आहे.

यामुळे घरगुती गॅसच्या पुरवठ्यातील अडचणी कमी होतील आणि देशातील ऊर्जा व्यवस्थापन अधिक प्रभावी होईल.

११ मार्च २०२६ पर्यंत, १४.२ किलो घरगुती एल.पी.जी. सिलेंडरची किंमत दिल्लीत ९१३ रुपये, मुंबईत ९१२.५० रुपये, कोलकात्यात ९३९ रुपये आणि चेन्नईत ९२८.५० रुपये आहे, ज्यामध्ये ७ मार्चला ६० रुपयांची वाढ झाली. व्यावसायिक १९ किलो सिलेंडर दिल्लीत १८८४.५० रुपये आहे,

ज्यात १४४ रुपयांची वाढ झाली असून, पश्चिम आशियातील तणावामुळे हे बदल झाले आहेत. उज्ज्वला योजनेअंतर्गत लाभार्थ्यांना सबसिडी मिळते, पण अनसबसिडी दर वाढले आहेत. शहरनिहाय घरगुती दर (१४.२ किलो)

समाज माध्यमावरील प्रतिक्रियेसाठी येथे क्लिक करा.

आमचे अन्य ब्लॉग पोस्ट :

बातमीन्यूज