केंद्रीय इलेक्ट्रॉनिक्स आणि माहिती तंत्रज्ञान मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी नुकत्याच जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार, २०२५ मध्ये भारताच्या इलेक्ट्रॉनिक्स निर्यातीने ४ लाख कोटी रुपये ओलांडले असून, ही कामगिरी भारत सरकारच्या Make In India प्रकल्पांतर्गत मोबाइल फोन उद्योगाच्या झपाट्याच्या प्रगतीमुळे शक्य झाली आहे, ज्यामुळे लाखो रोजगार संधी निर्माण झाल्या आणि देशाला प्रचंड विदेशी चलन मिळाले. विशेषतः आयफोनसारख्या स्मार्टफोन निर्यातीत २.०३ लाख कोटी रुपयांची वाढ झाली असून, फॉक्सकॉन, पेगाट्रॉन आणि व्हिस्ट्रॉन यांसारख्या कंपन्यांच्या तामिळनाडू व कर्नाटकमधील कारखान्यांनी जागतिक बाजारपेठेत भारताला मजबूत स्थान मिळवून दिले. २०२६ मध्ये चार सेमीकंडक्टर कारखान्यांचे व्यावसायिक उत्पादन सुरू होईल, ज्यामुळे चिप उत्पादन क्षमता वाढेल, आयात अवलंबित्व कमी होईल आणि निर्यातीला आणखी प्रचंड चालना मिळेल, ज्याने आत्मनिर्भर भारताचे ध्येय साकार होण्यास मदत होईल.
Make In India ने केली निर्यातीची रेकॉर्ड कामगिरी
२०२४-२५ या आर्थिक वर्षात इलेक्ट्रॉनिक्स उत्पादन ११.३ लाख कोटी रुपयांपर्यंत पोहोचले, तर निर्यात ३.३ लाख कोटी इतकी झाली, ज्यामुळे भारत इलेक्ट्रॉनिक्स क्षेत्रात जागतिक महासत्ता म्हणून उदयास आला. भारतातून आयफोन निर्यात २०२५ मध्ये २.०३ लाख कोटी रुपयांपर्यंत वाढली, जी २०२४ च्या १.१ लाख कोटींपासून दुप्पट आहे, तर मोबाइल क्षेत्रात ५.५ लाख कोटींचे उत्पादन आणि २ लाख कोटींची निर्यात झाली. यामुळे इलेक्ट्रॉनिक्स शीर्ष तीन निर्यात वस्तूंपैकी एक झाला, ज्यामुळे विदेशी चलन आणि रोजगार निर्मितीला प्रचंड चालना मिळाली
Make In India अंतर्गत २०२५ मध्ये भारतातून आयफोन निर्यात २ लाख कोटी पार
२०२५ मध्ये भारतातून ऐपलच्या आयफोन निर्यातीने प्रथमच २.०३ लाख कोटी रुपये (२३ अब्ज डॉलर) ओलांडले, ज्यामुळे भारत जागतिक निर्यात केंद्र म्हणून उदयास आला. २०२४ च्या १.१ लाख कोटी रुपयांपासून ८५ टक्के वाढ झाली असून, ही कामगिरी उत्पादन संलग्न प्रोत्साहन योजना (पीएलआय) आणि चीनमधून भारताकडे साखळी हलवण्यामुळे शक्य झाली.
निर्यातीची प्रगतीचा आढावा
२०२१ मध्ये भारतात आयफोन उत्पादन सुरू झाल्यापासून निर्यातीचा वेग वाढला: २०२१ – ८,८०० कोटी, २०२२ – ३६,२३४ कोटी, २०२३ – ७४,००० कोटी, २०२४ – १.१ लाख कोटी आणि २०२५ – २.०३ लाख कोटी. फॉक्सकॉन, पेगाट्रॉन आणि व्हिस्ट्रॉनसारख्या कंपन्यांच्या तामिळनाडू व कर्नाटकमधील कारखान्यांमधून अमेरिका, युरोपसह जागतिक बाजारपेठेत निर्यात होते.
Make In India अंतर्गत पीएलआय योजनेचे योगदान
भारत सरकारच्या Make In India धोरणांतर्गत पीएलआय योजनेमुळे स्मार्टफोन मूल्यवर्धन १९% पर्यंत वाढले, तर इलेक्ट्रॉनिक्स घटक उत्पादन योजनेमुळे ३०% वाढ अपेक्षित. नवंबर २०२५ मध्ये एका महिन्यात २ अब्ज डॉलरची रेकॉर्ड निर्यात झाली, जी एकूण स्मार्टफोन निर्यातीच्या ७५% होती.
Make In India कार्यक्रमाने रोजगार आणि आर्थिक वाढ
भारत सरकारच्या Make In India कार्यक्रमामुळे या क्षेत्राने लाखो रोजगार निर्माण केले असून, भारत इलेक्ट्रॉनिक्स निर्यातीत तिसरा क्रमांक साधला. सेमीकंडक्टर आणि घटक उत्पादन वाढल्याने आत्मनिर्भर भारताला गती मिळेल.
२०२६ हे वर्ष (Semiconductor) सेमीकंडक्टर क्षेत्र गाजवेल
सेमीकंडक्टर क्षेत्रात सतत प्रगती होत असून, २०२६ मध्ये चार नवीन सेमीकंडक्टर संयंत्रे व्यावसायिक उत्पादनात येतील, ज्यामुळे भारताची जागतिक चिप उत्पादन क्षमता लक्षणीय वाढेल आणि चीनसह इतर देशांवर होणारे आयात अवलंबित्व कमी होईल. बाजार संशोधनानुसार, २०२५ मध्ये ३० कोटी मोबाइल उत्पादनात एक चतुर्थांश निर्यात होईल, ज्यामुळे इलेक्ट्रॉनिक्स निर्यातीला आणखी प्रचंड चालना मिळेल आणि देशाच्या अर्थव्यवस्थेला बळकटी येईल. या क्षेत्रात २५ लाखांहून अधिक रोजगार संधी निर्माण झाल्या असून, तामिळनाडू (चेन्नई जवळील संयंत्रे), गुजरात आणि आसाममधील संयंत्रांमुळे स्थानिक उद्योगांना चालना मिळेल, ज्यामुळे आत्मनिर्भर भारताचे ध्येय खऱ्या अर्थाने साकार होईल आणि दीर्घकालीन तांत्रिक स्वावलंबन शक्य होईल.
भविष्यातील वाटचाल
मंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी सोशल मीडियावर सांगितले की, हे यश उत्पादन संलग्न प्रोत्साहन (पीएलआय) योजना आणि एपल, फॉक्सकॉनसारख्या जागतिक कंपन्यांच्या भारतातील विस्तारामुळे शक्य झाले असून, यामुळे इलेक्ट्रॉनिक्स क्षेत्रात आत्मनिर्भरतेचे नवे दालन उघडले आहे. चीनवरील अमेरिकी शुल्कांमुळे जागतिक पुरवठा साखळी भारताकडे वळली गेली असून, यामुळे निर्यात बाजारपेठ मजबूत झाली आहे, तर २०२६ मध्ये चार सेमीकंडक्टर संयंत्रे कार्यान्वित झाल्याने चिप उत्पादनात स्वावलंबन वाढेल. या प्रगतीमुळे भारत नाविन्यपूर्ण तंत्रज्ञान केंद्र म्हणून उदयास येईल, ज्यामुळे रोजगार निर्मिती, विदेशी गुंतवणूक आणि आर्थिक वाढीला अपार चालना मिळेल, तर दीर्घकालीन दृष्टिकोनातून जागतिक स्पर्धेत भारत अग्रेसर होईल.
समाज माध्यमावरील प्रतिक्रियांसाठी येथे क्लिक करा.
आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :
