Nipah Virus in India – भारताचे पश्चिम बंगाल राज्य सध्या निपाह व्हायरस (Nipah virus) च्या ताज्या प्रादुर्भावामुळे गंभीर परिस्थितीचा सामना करत आहे. स्थानिक आरोग्य अधिकाऱ्यांनी 5 पुष्टी झालेल्या रुग्णांची नोंद दिली आहे आणि ताबडतोब परिस्थितीवर नियंत्रण मिळवण्यासाठी कंत्राटी उपाययोजना राबविली जात आहेत. या प्रादुर्भावात, बारसात (कोलकाता जवळ) एका खासगी रुग्णालयातील दोन परिचारिका सध्या गंभीर अवस्थेत ICU मध्ये उपचार घेत आहेत, तर डॉक्टर व आरोग्य कर्मचारीही संक्रमित असल्याचे समोर आले आहे. आरोग्य विभागाने सुमारे 100 लोकांना घर (Home) quarantine मध्ये ठेवले असून, त्यांच्या संपर्कातील लोकांवरही यंत्रणेने लक्ष ठेवले आहे.
(Nipah virus) निपाह व्हायरस – काय आहे आणि का गंभीर? – Nipah Virus in India
निपाह व्हायरस (Nipah virus) हा एक खूपच घातक zoonotic (प्राणीातून संक्रमित होणारा) विषाणू आहे, ज्याचा प्राथमिक वाहक फळखेळीचे चमगादडे (fruit bats) आहेत. हा विषाणू संक्रमित प्राण्यांमधून किंवा दूषित अन्नाद्वारे माणसाला पसरण्यासह माणसातून माणसातही प्रसारित होऊ शकतो. यामुळे ताप, डोकेदुखी, श्वसनाचे त्रास आणि गंभीर प्रकरणांमध्ये मेंदू सुजणे (encephalitis) सारखी लक्षणे दिसू शकतात. WHO (जागतिक आरोग्य संघटना) निपाह व्हायरसला “उच्च प्राथमिकतेचा pathogen” मानते कारण सध्या कोणताही प्रामाणिक उपचार किंवा लस उपलब्ध नाही. त्यामुळे लवकर निदान आणि पसरण्याचे प्रतिबंध हेच सर्वात प्रभावी उपाय आहेत.
Nipah Virus in India च्या संदर्भात केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने Ministry of Health ने निपाह व्हायरसबाबत नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे
केंद्रीय आरोग्य मंत्रालयाने (Ministry of Health – @MoHFW_INDIA) निपाह व्हायरसबाबत नागरिकांना सतर्क राहण्याचे आवाहन केले आहे. 15 आणि 20 जानेवारी रोजी जारी करण्यात आलेल्या अधिकृत माहितीनुसार, निपाह व्हायरसची लक्षणे सौम्य ताप व डोकेदुखीपासून ते गंभीर श्वसनविकार आणि मेंदूशी संबंधित न्यूरोलॉजिकल गुंतागुंतपर्यंत वाढू शकतात. काही रुग्णांमध्ये श्वास घेण्यास त्रास, चक्कर येणे, भ्रमावस्था तसेच मेंदूज्वर (एन्सेफलायटिस) सारखी गंभीर लक्षणेही दिसून येऊ शकतात. त्यामुळे या आजाराची लवकर ओळख (Early Detection) आणि वेळीच वैद्यकीय उपचार घेणे अत्यंत महत्त्वाचे असल्याचे मंत्रालयाने स्पष्ट केले आहे. वेळेत उपचार मिळाल्यास आजाराची तीव्रता कमी करता येते आणि गंभीर गुंतागुंत टाळणे शक्य होते. आरोग्य विभागाने नागरिकांना कोणतीही लक्षणे आढळल्यास त्वरित जवळच्या रुग्णालयात तपासणी करून घ्यावी व अफवांवर विश्वास न ठेवता अधिकृत सूचनांचे पालन करावे, असे आवाहन केले आहे.
Nipah Virus in India – इतर राज्ये आणि तयारी
केवळ पश्चिम बंगालच नाही तर तमिळनाडू, केरळसारख्या राज्यांनीही परिस्थितीजवळ surveillance आणि चौकशी वाढवली आहे, कारण या भागांमध्ये यापूर्वी निपाह प्रादुर्भाव नोंदले गेले आहेत आणि चमगादड्यांशी संपर्कामुळे संसर्गाचा धोका अधिक मानला जातो.
(Nipah virus) निपाह व्हायरसची लक्षणे (Symptoms of Nipah Virus)
सुरुवातीची लक्षणे
- अचानक ताप येणे
- तीव्र डोकेदुखी
- अंगदुखी व थकवा
- घसा खवखवणे
- उलटी किंवा मळमळ
- भूक न लागणे
श्वसनाशी संबंधित लक्षणे
- खोकला
- श्वास घेण्यास त्रास
- छातीत जडपणा
- श्वसन संसर्ग (Respiratory distress)
मेंदू व मज्जासंस्थेशी संबंधित लक्षणे
- चक्कर येणे
- गोंधळलेली अवस्था (Confusion)
- बोलण्यात अडचण
- झोप येणे किंवा शुद्ध हरपणे
- झटके येणे (Seizures)
- मेंदूज्वर (Encephalitis)
गंभीर अवस्थेतील लक्षणे
- कोमा (Coma)
- तीव्र श्वसन निकामी होणे
- मेंदूची सूज
- काही प्रकरणांत मृत्यूचा धोका
महत्त्वाची सूचना : (Nipah virus) निपाह व्हायरसची लक्षणे 4 ते 14 दिवसांत दिसू शकतात. काही रुग्णांमध्ये सुरुवातीला सौम्य लक्षणे दिसून येतात, परंतु आजार वेगाने गंभीर होऊ शकतो. सध्या निपाह व्हायरससाठी कोणतीही ठोस लस किंवा विशिष्ट औषध उपलब्ध नाही.
काय करावे?
- ताप, डोकेदुखी किंवा श्वास घेण्यास त्रास जाणवल्यास तत्काळ डॉक्टरांचा सल्ला घ्या
- संक्रमित व्यक्तीच्या संपर्कात आल्यास 21 दिवस निरीक्षणात राहा
- फळे नीट धुवून खा, अर्धवट खालेली किंवा पडलेली फळे टाळा
- आजारी व्यक्तीपासून अंतर ठेवा
खबरदारीचे उपाय
आरोग्य तज्ज्ञ आणि सरकारी अधिकारी लोकांना खालील बाबींवर विशेष लक्ष देण्यास सांगत आहेत:
- दूषित फळे किंवा फळांचे रस (जसे खजूर पाम सर्प) टाळा.
- साफ-सफाई आणि वैयक्तिक स्वच्छता राखा.
- ताप, खोकला किंवा श्वसनाचे त्रास असल्यास त्वरित वैद्यकीय सल्ला घ्या.
- संक्रमित व्यक्तीच्या संपर्कात आलेल्यांनी 21 दिवसांची निरीक्षणे पाळावी.
जागतिक आरोग्य संघटनेच्या अधिकृत वेबसाईट साठी येथे क्लिक करा.
समाज माध्यमावरील प्रतिक्रियेसाठी येथे क्लिक करा.
आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :
