नवी दिल्ली | १५ ऑगस्ट २०२६ (Happy Independence Day) : भारताच्या स्वातंत्र्याच्या ८०व्या वर्धापन दिनानिमित्त आज देशभरात राष्ट्रभक्तीचा उत्साह पाहायला मिळाला. राजधानी दिल्लीतील ऐतिहासिक लाल किल्ल्याच्या तटबंदीवर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी राष्ट्रध्वज तिरंगा फडकवून देशाला स्वातंत्र्यदिनाच्या शुभेच्छा दिल्या. यावेळी झालेल्या भव्य सोहळ्यात राष्ट्रध्वजाला २१ तोफांची सलामी देण्यात आली. यंदाच्या स्वातंत्र्यदिन सोहळ्याची अधिकृत संकल्पना ‘१५० वर्षे वंदे मातरम्’ आणि ‘युवा शक्ती – विकसित भारत@2047’ अशी ठेवण्यात आली आहे. विशेष म्हणजे यंदाच्या लाल किल्ल्यावरील कार्यक्रमात प्रथमच ‘वंदे मातरम्’चे सादरीकरण करण्यात आले.
तिरंगा फडकावताच २१ तोफांची सलामी – Happy Independence Day
पंतप्रधान मोदी यांनी लाल किल्ल्याच्या तटबंदीवरून राष्ट्रध्वज फडकवला आणि त्याचवेळी २१ तोफांची सलामी देण्यात आली. ANIच्या माहितीनुसार, ही सलामी **१७२१ फील्ड बॅटरी (सेरेमोनियल)**च्या तोफखान्याने दिली. या समारंभासाठी स्वदेशी बनावटीच्या १०५ मिमी लाइट फील्ड गन्सचा वापर करण्यात आला. या घटनेतून भारताच्या संरक्षण क्षेत्रातील स्वदेशी तंत्रज्ञान आणि आत्मनिर्भरतेचे महत्त्व अधोरेखित झाले. यंदाच्या समारंभासाठी भारतीय लष्कर समन्वयक दल म्हणून कार्यरत होते. पंतप्रधानांच्या आगमनानंतर गार्ड ऑफ ऑनरची पाहणी, तिरंगा ध्वजारोहण आणि त्यानंतर राष्ट्राला संबोधित करण्याचा पारंपरिक कार्यक्रम पार पडला.
‘वंदे मातरम्’च्या १५० वर्षांच्या वारशाला अभिवादन
यंदाचा स्वातंत्र्यदिन अनेक कारणांनी विशेष आहे. राष्ट्रीय गीत ‘वंदे मातरम्’च्या १५० वर्षांच्या वारशाचे स्मरण या सोहळ्याच्या केंद्रस्थानी आहे. स्वातंत्र्यलढ्यात ‘वंदे मातरम्’ने भारतीयांमध्ये राष्ट्रभक्तीची भावना जागृत करण्याचे महत्त्वपूर्ण कार्य केले. त्यामुळे ८०व्या स्वातंत्र्यदिनाच्या कार्यक्रमात त्याचे विशेष सादरीकरण करण्यात आले.
यासोबतच २०४७ पर्यंत विकसित भारत घडवण्याच्या प्रवासात देशातील तरुणांची भूमिका केंद्रस्थानी ठेवण्यात आली आहे.
रेल्वे क्षेत्रात मोठा बदल; १०० टक्के विद्युतीकरणाचा उल्लेख
पंतप्रधानांनी आपल्या भाषणात भारताच्या रेल्वे क्षेत्रातील परिवर्तनाचाही उल्लेख केला. PIBनुसार, भारतात रेल्वे विद्युतीकरणाची सुरुवात १९२५ मध्ये झाली होती. त्यानंतरच्या सुमारे ९० वर्षांत रेल्वे नेटवर्कपैकी केवळ सुमारे ३० टक्के मार्गांचे विद्युतीकरण झाले होते. मात्र, मागील दशकात उर्वरित ७० टक्के नेटवर्कचे विद्युतीकरण पूर्ण करून भारताने १०० टक्के रेल्वे विद्युतीकरणाचे लक्ष्य गाठल्याचे सांगण्यात आले.
रेल्वेचे विद्युतीकरण झाल्यामुळे डिझेलवरील आयात अवलंबित्व कमी करण्यास, विजेवर रेल्वेगाड्या चालवण्यास आणि पर्यावरणीय लाभ मिळवण्यास मदत झाली आहे.
हायड्रोजन ट्रेनपासून स्वच्छ वाहतुकीकडे वाटचाल
भारताने हायड्रोजनवर चालणारी पहिली रेल्वे सुरू केल्याचा उल्लेखही पंतप्रधानांनी केला. हायड्रोजन-आधारित रेल्वे तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात भारत जागतिक पातळीवरील देशांच्या समूहात प्रवेश करत असल्याचा संदेश यातून देण्यात आला.
हायड्रोजन इंधनावर आधारित वाहतूक ही भविष्यातील कमी-उत्सर्जन वाहतुकीचा महत्त्वाचा पर्याय मानली जाते. त्यामुळे रेल्वे विद्युतीकरणासोबतच हायड्रोजन तंत्रज्ञानाचा विकास हा भारताच्या हरित आणि आत्मनिर्भर वाहतूक व्यवस्थेच्या दिशेने महत्त्वाचा टप्पा ठरू शकतो.
विमान वाहतुकीत ‘आत्मनिर्भर भारत’चा नवा अध्याय
नागरी विमान वाहतूक मंत्री राम मोहन नायडू यांनी पंतप्रधानांच्या लाल किल्ल्यावरील भाषणाचे कौतुक करताना विमान वाहतुकीतील आत्मनिर्भरतेवर विशेष भर दिला. ड्रोन तंत्रज्ञानामुळे ग्रामीण आणि स्थानिक पातळीवर बदल घडत असून ‘Made in India’ विमानांचे स्वप्न प्रत्यक्षात येण्याच्या दिशेने भारताची वाटचाल सुरू असल्याचे त्यांनी म्हटले.
नवीन विमानतळ, नवीन हवाई मार्ग आणि वाढती कनेक्टिव्हिटी यामुळे भारतीय आकाशात रोजगार, व्यवसाय, पर्यटन आणि नव्या उद्योगांसाठी मोठ्या संधी निर्माण होत असल्याचा संदेश देण्यात आला.
यामुळे विमान वाहतूक क्षेत्र हे केवळ प्रवासाचे साधन न राहता उत्पादन, अभियांत्रिकी, ड्रोन, देखभाल-दुरुस्ती, विमानतळ सेवा आणि एव्हिएशन स्टार्टअप्ससाठी मोठे रोजगार क्षेत्र बनण्याची शक्यता आहे.
२०३६ ऑलिम्पिकसाठी भारताची मोठी तयारी; ‘टॅलेंट हंट’ अभियानाची घोषणा – (Happy Independence Day)
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी आपल्या भाषणात क्रीडा क्षेत्रासाठीही महत्त्वाकांक्षी लक्ष्य मांडले. २०३६ च्या ऑलिम्पिकचे यजमानपद भारताला मिळावे, यासाठी देशाची तयारी सुरू असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. भारत २०३० मध्ये राष्ट्रकुल क्रीडा स्पर्धांचे आयोजन करणार असल्याचाही उल्लेख करण्यात आला.
पंतप्रधानांनी भारताच्या क्रीडा क्षेत्रातील प्रगतीचा उल्लेख करताना खेलो इंडिया गेम्स, युनिव्हर्सिटी गेम्स, विंटर गेम्स, बीच गेम्स, क्रीडा पायाभूत सुविधा, प्रशिक्षण, स्पोर्ट्स मेडिसिन आणि स्पोर्ट्स न्यूट्रिशन यावर होत असलेल्या कामाकडे लक्ष वेधले.
मात्र, ऑलिम्पिकमधील सुमारे ३२५ ते ३५० स्पर्धांपैकी भारताचा अनेक स्पर्धांमध्ये अजूनही सहभाग किंवा पात्रता नाही, याकडेही त्यांनी लक्ष वेधले. त्यामुळे २०३६ पर्यंत भारताने या क्षेत्रात मोठी झेप घेण्यासाठी विशेष प्रयत्न करण्याची गरज त्यांनी व्यक्त केली.
५ ते १५ वर्षांच्या मुलांमध्ये शोधला जाणार भविष्यातील ऑलिम्पिक चॅम्पियन
२०३६ ऑलिम्पिकच्या तयारीतील सर्वात महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे ‘Talent Hunt’ अभियान. पंतप्रधानांनी स्पष्ट केले की भविष्यातील खेळाडू तयार करण्यासाठी सध्याच्या ५ ते १५ वर्षे वयोगटातील मुला-मुलींच्या क्षमतेचा शोध घेण्यावर विशेष भर दिला जाणार आहे.
यामागील विचार स्पष्ट आहे—२०३६ मध्ये ऑलिम्पिकमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व करणारे अनेक खेळाडू आजच्या घडीला शालेय वयातील आहेत. त्यामुळे त्यांच्या क्षमतेचा लहान वयात शोध घेऊन योग्य प्रशिक्षण, आहार, क्रीडा विज्ञान, वैद्यकीय सुविधा आणि आंतरराष्ट्रीय दर्जाच्या प्रशिक्षणाची संधी उपलब्ध करून देणे आवश्यक आहे.
हा उपक्रम प्रभावीपणे राबवला गेला तर ग्रामीण भारत, आदिवासी भाग, छोट्या शहरांमधील आणि सामान्य कुटुंबांतील अनेक प्रतिभावान मुलांना राष्ट्रीय स्तरावर येण्याची संधी मिळू शकते.
‘युवा शक्ती’वर विकसित भारताचा भर– (Happy Independence Day)
यंदाच्या स्वातंत्र्यदिनाचा मुख्य संदेश युवा शक्ती हा आहे. २०४७ पर्यंत विकसित भारत घडवताना देशातील तरुणांना केवळ रोजगार शोधणारे नव्हे, तर रोजगार निर्माण करणारे, संशोधक, उद्योजक, वैज्ञानिक, खेळाडू आणि तंत्रज्ञान निर्माते म्हणून घडवण्याचा दृष्टिकोन या सोहळ्यातून अधोरेखित झाला. AI, ड्रोन, सेमीकंडक्टर, संरक्षण उत्पादन, विमान वाहतूक, रेल्वे, अंतराळ, हरित ऊर्जा आणि क्रीडा अशा विविध क्षेत्रांत तरुणांसाठी नवीन संधी निर्माण होत आहेत.
आत्मनिर्भरतेपासून ‘विकसित भारत’ाकडे
८०व्या स्वातंत्र्यदिनाचा हा सोहळा केवळ भूतकाळातील स्वातंत्र्यलढ्याच्या स्मरणापुरता मर्यादित राहिला नाही. स्वदेशी तंत्रज्ञान, आत्मनिर्भर उत्पादन, आधुनिक पायाभूत सुविधा, हरित वाहतूक, विमान वाहतूक, क्रीडा आणि युवा शक्ती या सर्व क्षेत्रांना एकत्रितपणे पुढे नेण्याचा व्यापक दृष्टिकोन यामध्ये दिसून आला. संरक्षण क्षेत्रातील स्वदेशी तोफांपासून हायड्रोजन ट्रेनपर्यंत आणि ड्रोनपासून ‘Made in India’ विमानांपर्यंत भारताच्या तंत्रज्ञान क्षमतेचा विस्तार होत असल्याचा संदेश देण्यात आला.
निष्कर्ष
लाल किल्ल्याच्या तटबंदीवर फडकलेला तिरंगा हा केवळ स्वातंत्र्याचा प्रतीकात्मक क्षण नव्हता, तर २०४७ च्या विकसित भारताच्या दिशेने भारताने निश्चित केलेल्या नव्या उद्दिष्टांचा संदेश देणारा क्षण ठरला. रेल्वे विद्युतीकरण, हायड्रोजन तंत्रज्ञान, विमान वाहतुकीतील आत्मनिर्भरता आणि २०३६ ऑलिम्पिकसाठी बालप्रतिभेचा शोध—या सर्व घोषणा भारताच्या पुढील पिढीच्या विकासाशी जोडलेल्या आहेत. ८० वर्षांच्या स्वातंत्र्यप्रवासानंतर भारत आता केवळ ‘विकासशील देश’ म्हणून नव्हे, तर जागतिक स्तरावर तंत्रज्ञान, उत्पादन, क्रीडा आणि नवोन्मेषात नेतृत्व करण्याच्या दिशेने वाटचाल करणारा देश म्हणून स्वतःची नवी ओळख निर्माण करण्याचा प्रयत्न करत आहे. (Happy Independence Day)
समाज माध्यमावरील प्रतिक्रियेसाठी येथे क्लिक करा.
आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :
