Donald Trump यांनी मोठी घोषणा करत सांगितले की, अमेरिकन सैन्य आणि Nigeria च्या सशस्त्र दलांनी संयुक्तरित्या अत्यंत गुंतागुंतीची आणि अचूक लष्करी मोहीम राबवून ISIS या दहशतवादी संघटनेच्या दुसऱ्या क्रमांकाच्या कमांडरचा खात्मा केला आहे. The White House कडून प्रसिद्ध करण्यात आलेल्या माहितीनुसार, “अबू-बिलाल अल-मिनुकी” (Abu-Bilal al-Minuki) नावाचा दहशतवादी नेता या कारवाईत ठार झाला असून तो जगातील सर्वाधिक सक्रिय दहशतवाद्यांपैकी एक मानला जात होता.
ISIS बाबत ट्रम्प यांचे वक्तव्य काय?
राष्ट्राध्यक्ष ट्रम्प यांनी सोशल मीडिया आणि अधिकृत निवेदनाद्वारे म्हटले:“आज रात्री माझ्या निर्देशानुसार अमेरिकन सैन्य आणि नायजेरियन सशस्त्र दलांनी अत्यंत अचूक आणि जटिल मोहीम राबवून जगातील सर्वात सक्रिय दहशतवाद्यांपैकी एकाला युद्धभूमीतून कायमचे हटवले.” त्यांनी या मोहिमेत सहभागी सैन्यदलांचे कौतुक करत “ही कारवाई दहशतवादाविरुद्धच्या जागतिक लढ्यातील मोठे यश” असल्याचे म्हटले.
अबू-बिलाल अल-मिनुकी कोण होता?
अमेरिकन गुप्तचर यंत्रणांच्या माहितीनुसार:अबू-बिलाल अल-मिनुकी (Abu-Bilal al-Minuki) हा ISIS या आंतरराष्ट्रीय दहशतवादी संघटनेतील अत्यंत महत्त्वाचा आणि प्रभावशाली कमांडर मानला जात होता. अमेरिकन प्रशासन आणि सुरक्षा यंत्रणांच्या प्राथमिक माहितीनुसार, तो ISIS च्या ऑपरेशनल नेटवर्कमध्ये दुसऱ्या क्रमांकाच्या नेतृत्व भूमिकेत कार्यरत होता. आफ्रिका आणि मध्यपूर्वेतील अनेक दहशतवादी कारवायांचे नियोजन, नव्या सदस्यांची भरती, आर्थिक नेटवर्कचे व्यवस्थापन आणि विविध कट्टरवादी गटांशी समन्वय साधण्याचे काम तो करत असल्याचा संशय होता. विशेषतः नायजेरिया, साहेल प्रदेश आणि पश्चिम आफ्रिकेतील ISIS-संबंधित गटांमध्ये त्याचा प्रभाव असल्याचे सांगितले जात आहे. अमेरिकन आणि नायजेरियन गुप्तचर यंत्रणा अनेक महिन्यांपासून त्याच्या हालचालींवर लक्ष ठेवून होत्या. मात्र, त्याची खरी ओळख, मूळ देश, संघटनेतील अधिकृत पद आणि पूर्वीच्या कारवायांबाबत संपूर्ण अधिकृत माहिती अद्याप सार्वजनिक करण्यात आलेली नाही. सुरक्षा तज्ज्ञांच्या मते, अल-मिनुकी हा सोशल मीडिया प्रचार, ऑनलाइन कट्टरपंथीकरण आणि स्थानिक दहशतवादी गटांना एकत्र ठेवण्यामध्ये महत्त्वाची भूमिका बजावत होता, त्यामुळे त्याचा खात्मा ISIS साठी मोठा धक्का मानला जात आहे.
- अबू-बिलाल अल-मिनुकी हा ISIS च्या नेतृत्वातील वरिष्ठ कमांडर होता
- तो आफ्रिका आणि मध्यपूर्वेतील अनेक दहशतवादी कारवायांशी संबंधित असल्याचा संशय होता
- भरती, आर्थिक नेटवर्क आणि हल्ल्यांचे नियोजन यामध्ये त्याची मोठी भूमिका होती
- ISIS च्या “ऑपरेशनल कमांड” मध्ये तो दुसऱ्या क्रमांकाचा नेता मानला जात होता
तथापि, त्याच्या ओळखीबाबत आणि पूर्व इतिहासाबाबत अधिकृत तपशील अद्याप पूर्णपणे सार्वजनिक करण्यात आलेले नाहीत.
संयुक्त लष्करी कारवाई कशी झाली?
प्राथमिक माहितीनुसार, अमेरिकन विशेष दल आणि Nigeria च्या सैन्याने अत्यंत गुप्त आणि नियोजनबद्ध संयुक्त कारवाई राबवून ISIS कमांडर अबू-बिलाल अल-मिनुकी याला लक्ष्य केले. या मोहिमेपूर्वी अनेक आठवडे गुप्तचर माहिती गोळा करण्यात आली होती. अमेरिकन आणि नायजेरियन सुरक्षा यंत्रणांनी ड्रोन सर्व्हेलन्स, सॅटेलाइट ट्रॅकिंग आणि रिअल-टाइम इंटेलिजन्सच्या मदतीने दहशतवाद्यांच्या हालचालींवर सतत नजर ठेवली. लक्ष्य निश्चित झाल्यानंतर विशेष कमांडो युनिट्सना ऑपरेशनसाठी तैनात करण्यात आले. अधिकाऱ्यांच्या मते, ही मोहीम अत्यंत धोकादायक आणि संवेदनशील होती कारण लक्ष्यित भागात मोठ्या प्रमाणात सशस्त्र दहशतवादी उपस्थित होते आणि कोणतीही चूक मोठ्या संघर्षात बदलू शकत होती. त्यामुळे कारवाईदरम्यान अत्याधुनिक तंत्रज्ञान, अचूक हवाई निरीक्षण आणि समन्वित जमिनीवरील हल्ला यांचा वापर करण्यात आला. सुरक्षा तज्ज्ञांच्या मते, अशा प्रकारच्या संयुक्त मोहिमा आधुनिक दहशतवादविरोधी युद्धातील “हायब्रिड ऑपरेशन” चे उदाहरण मानल्या जातात, ज्यात गुप्तचर माहिती, सायबर तंत्रज्ञान आणि विशेष लष्करी कौशल्य यांचा एकत्रित वापर केला जातो.
आफ्रिकेमध्ये ISIS चा वाढता प्रभाव
गेल्या काही वर्षांत ISIS आणि त्याच्याशी संबंधित गटांनी आफ्रिकेतील काही भागांमध्ये आपला प्रभाव वाढवला आहे. विशेषतः:
- नायजेरिया
- साहेल प्रदेश
- लेक चाड परिसर
- पश्चिम आफ्रिकेतील काही देश
येथे दहशतवादी हल्ले, अपहरण आणि सैन्यावर हल्ल्यांच्या घटना वाढल्या आहेत.
नायजेरियामध्ये Boko Haram आणि ISIS-संबंधित गटांविरोधात सैन्य दीर्घकाळापासून कारवाया करत आहे.
अमेरिकेची दहशतवादविरोधी रणनीती
अमेरिकेने 9/11 नंतर जागतिक दहशतवादाविरोधात मोठ्या प्रमाणावर लष्करी आणि गुप्तचर मोहिमा राबवल्या आहेत.
या रणनीतीमध्ये:
- लक्षित हवाई हल्ले
- ड्रोन ऑपरेशन्स
- स्थानिक सैन्यांना प्रशिक्षण
- सायबर ट्रॅकिंग
- आर्थिक नेटवर्क बंद करणे
यांचा समावेश आहे.
आंतरराष्ट्रीय प्रतिक्रिया
या कारवाईनंतर अनेक देशांनी दहशतवादाविरोधातील सहकार्याचे स्वागत केले आहे. सुरक्षा तज्ज्ञांच्या मते:
- ISIS नेतृत्वाला मोठा धक्का बसू शकतो
- आफ्रिकेतील दहशतवादी नेटवर्क कमजोर होण्याची शक्यता आहे
- मात्र संघटना पूर्णपणे संपली असे मानणे अजून लवकर ठरेल
तज्ज्ञांचे विश्लेषण
संरक्षण विश्लेषकांच्या मते, एखादा वरिष्ठ नेता ठार झाल्याने संघटनेची रचना काही काळ विस्कळीत होऊ शकते; मात्र ISIS सारख्या संघटना अनेकदा नव्या नेतृत्वासह पुन्हा सक्रिय होतात.
तसेच:
- सोशल मीडिया प्रचार
- ऑनलाइन कट्टरपंथीकरण
- स्थानिक बंडखोर गटांशी संबंध
ही आव्हाने अजून कायम असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे.
निष्कर्ष
अमेरिका आणि नायजेरियाने संयुक्तपणे राबवलेल्या या कारवाईमुळे जागतिक दहशतवादाविरोधातील मोहिमेला मोठे यश मिळाल्याचा दावा करण्यात येत आहे. ISIS च्या वरिष्ठ नेतृत्वातील महत्त्वाचा सदस्य ठार झाल्यामुळे संघटनेच्या नेटवर्कला धक्का बसण्याची शक्यता व्यक्त केली जात असली, तरी दहशतवादाविरोधातील लढा अजूनही दीर्घकालीन आणि गुंतागुंतीचा राहणार असल्याचे स्पष्ट होत आहे.
समाज माध्यमावरील प्रतिक्रियेसाठी येथे क्लिक करा.
आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :
