SIR 2026 Voter List – महाराष्ट्रातील मतदारांसाठी अत्यंत महत्त्वाची बातमी आहे. मतदार यादी अधिक अचूक आणि अद्ययावत करण्यासाठी सुरू असलेल्या विशेष सखोल पुनरीक्षण अर्थात Special Intensive Revision (SIR) 2026 प्रक्रियेत नागरिकांना आपले नाव, पत्ता आणि इतर तपशील तपासण्याची संधी देण्यात आली आहे. नवीन मतदार नोंदणी, मतदार यादीतील तपशील दुरुस्ती, दिव्यांगत्वाची नोंद तसेच चुकीचे/अपात्र नाव वगळण्यासाठी अर्ज करता येणार आहेत. महाराष्ट्राच्या माहिती व जनसंपर्क महासंचालनालयाने (DGIPR) नागरिकांना आवाहन करताना दावे आणि हरकती 12 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत नोंदविता येणार असल्याचे स्पष्ट केले आहे. त्यामुळे मतदारांनी शेवटच्या दिवसाची वाट न पाहता आपली नोंद तपासून आवश्यक असल्यास तातडीने अर्ज करणे महत्त्वाचे आहे.
SIR 2026 Voter List
SIR 2026 म्हणजे नेमके काय?
Special Intensive Revision (SIR) म्हणजे मतदार याद्यांचे विशेष सखोल पुनरीक्षण. या प्रक्रियेचा उद्देश मतदार यादीतील नोंदी तपासणे, पात्र मतदारांची नावे समाविष्ट करणे, चुकीचे तपशील दुरुस्त करणे आणि अपात्र किंवा आवश्यकतेनुसार वगळावयाच्या नोंदींबाबत कार्यवाही करणे हा आहे. महाराष्ट्रातील SIR प्रक्रियेत 1 ऑक्टोबर 2026 ही अर्हता तारीख ठेवण्यात आली आहे. महाराष्ट्राच्या अधिकृत निवडणूक विभागाच्या माहितीनुसार, 2002-04 च्या मतदार याद्यांचा संदर्भ घेत विद्यमान मतदारांच्या नोंदींची पडताळणी करण्यात आली आहे.
दावे-हरकतींची अंतिम तारीख 12 ऑक्टोबर
सुरुवातीला महाराष्ट्रातील SIR प्रक्रियेत दावे आणि हरकती दाखल करण्याची अंतिम तारीख 30 सप्टेंबर 2026 होती. मात्र महाराष्ट्राच्या मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांच्या विनंतीनंतर भारत निवडणूक आयोगाने ही मुदत 12 दिवसांनी वाढवून 12 ऑक्टोबर 2026 केली. तसेच दावे, हरकती आणि नोटिसांवरील कार्यवाही पूर्ण करण्याची मुदत 10 नोव्हेंबर 2026 पर्यंत वाढवण्यात आली असून, अंतिम मतदार यादी 16 नोव्हेंबर 2026 रोजी प्रसिद्ध करण्याचे सुधारित वेळापत्रक आहे.
महाराष्ट्र SIR 2026 Voter List : महत्त्वाच्या तारखा
| प्रक्रिया | तारीख |
| अर्हता दिनांक | 1 ऑक्टोबर 2026 |
| दावे व हरकतींची अंतिम तारीख | 12 ऑक्टोबर 2026 |
| नोटिसा/दावे-हरकती निकाली काढण्याची अंतिम तारीख | 10 नोव्हेंबर 2026 |
| अंतिम मतदार यादी | 16 नोव्हेंबर 2026 |
नवीन मतदारांनी काय करावे?
ज्या भारतीय नागरिकाचे वय 1 ऑक्टोबर 2026 रोजी 18 वर्षे किंवा त्याहून अधिक आहे आणि जो संबंधित मतदारसंघात सामान्यतः वास्तव्यास आहे, तो मतदार म्हणून नोंदणीसाठी अर्ज करू शकतो. भारत निवडणूक आयोगाच्या माहितीनुसार, नवीन मतदार नोंदणीसाठी नमुना अर्ज क्रमांक 6 (Form 6) वापरला जातो. Form 6 मध्ये साधारणपणे नाव, नातेवाईकाचे नाव, मोबाईल क्रमांक, ई-मेल, जन्मतारीख, लिंग, सध्याचा सामान्य रहिवासाचा पत्ता आणि वयाचा पुरावा यांसारखी माहिती द्यावी लागते. महत्त्वाचे: SIR अंतर्गत नवीन नोंदणी करताना संबंधित घोषणा/Declaration देखील आवश्यक असू शकते. अधिकृत मतदार सेवा पोर्टलवर Form 6 आणि SIR संदर्भातील घोषणा उपलब्ध आहेत.
मतदार यादीतील नाव किंवा तपशील चुकीचा असल्यास?
तुमचे नाव मतदार यादीत आहे; मात्र नावाची स्पेलिंग, पत्ता किंवा इतर तपशील चुकीचा असल्यास दुरुस्ती करता येते. यासाठी Form 8 वापरला जातो. भारत निवडणूक आयोगाच्या अधिकृत Forms Dashboard नुसार Form 8 चा वापर पुढील बाबींसाठी करता येतो:
- मतदार यादीतील तपशील दुरुस्ती
- राहत्या पत्त्यात बदल/स्थलांतर
- EPIC/Voter ID मध्ये बदल किंवा replacement
- दिव्यांग मतदार म्हणून नोंद (Marking PwD)
म्हणून तुमचे नाव मतदार यादीत आहे पण पत्ता, नाव किंवा इतर माहिती चुकीची असल्यास नवीन Form 6 भरण्याऐवजी परिस्थितीनुसार Form 8 हा महत्त्वाचा पर्याय आहे.
दिव्यांग मतदारांसाठी विशेष सुविधा
SIR 2026 मध्ये दिव्यांगत्वाची नोंद करण्याची सुविधाही महत्त्वाची आहे. भारत निवडणूक आयोगाच्या माहितीनुसार, दिव्यांग मतदारांची नोंद विविध श्रेणींमध्ये केली जाते. यामध्ये दृष्टीदोष, वाचा/श्रवणदोष, हालचालीसंबंधी दिव्यांगत्व आणि इतर श्रेणींचा समावेश आहे. नवीन मतदार नोंदणीच्या Form 6 मध्येही दिव्यांगत्वाची श्रेणी व टक्केवारीसंबंधी माहिती देण्याची तरतूद आहे. विद्यमान मतदाराने आपली PwD नोंद करायची असल्यास Form 8 वापरता येतो. याशिवाय निवडणूक आयोगाने दिव्यांग मतदारांसाठी Saksham ECI App उपलब्ध करून दिले आहे. या माध्यमातून दिव्यांग मतदारांना मतदार यादीतील नाव तपासणे, नोंदणी, नाव-पत्ता-छायाचित्रातील दुरुस्ती आदी सेवा मिळू शकतात.
मतदार यादीतून नाव वगळायचे असल्यास Form 7
एखाद्या व्यक्तीचे नाव मतदार यादीत चुकीने समाविष्ट झाले असल्यास किंवा एखाद्या नोंदीबाबत वगळण्याची हरकत घ्यायची असल्यास Form 7 वापरला जातो. भारत निवडणूक आयोगाच्या अधिकृत पोर्टलवर Form 7 हा “Deletion or Objection for name from Electoral Roll” म्हणून नमूद आहे. महाराष्ट्राच्या मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांच्या वेबसाइटवरही वगळलेल्या मतदारांची यादी पाहण्याची सुविधा आहे. एखाद्याचे नाव वगळले गेले असल्यास पुन्हा नोंदणीसाठी Form 6 सादर करण्याची सूचना देण्यात आली आहे.
मतदारांनी सर्वप्रथम आपले नाव तपासावे
SIR 2026 अंतर्गत महाराष्ट्राच्या मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांच्या वेबसाइटवर Draft Electoral Roll मध्ये वैयक्तिक तपशीलांच्या आधारे नाव शोधण्याची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. तसेच SIR संदर्भात ASDD (Absent, Shifted, Dead, Duplicate) यादीची सुविधाही उपलब्ध आहे. त्यामुळे मतदारांनी पुढील बाबी तपासणे आवश्यक आहे:
1. मतदार यादीत तुमचे नाव आहे का?
2. नावाची स्पेलिंग बरोबर आहे का?
3. जन्मतारीख/वयाची माहिती योग्य आहे का?
4. घराचा पत्ता आणि मतदान केंद्राशी संबंधित माहिती योग्य आहे का?
5. तुमचे नाव चुकीने ASDD श्रेणीत तर गेलेले नाही ना?
6. तुम्ही स्थलांतर केले असल्यास नवीन पत्त्यावर नोंद योग्य आहे का?
7. दिव्यांगत्वाची नोंद आवश्यक असल्यास ती मतदार नोंदीत आहे का?
SIR प्रक्रियेत BLO ची भूमिका महत्त्वाची
SIR प्रक्रियेत Booth Level Officer (BLO) यांची भूमिका महत्त्वाची आहे. पडताळणीदरम्यान काही मतदारांच्या नोंदींमध्ये तफावत किंवा ‘unmapped’ स्वरूपाची बाब आढळल्यास संबंधित कागदपत्रांची पडताळणी करण्यासाठी BLO मार्फत प्रक्रिया केली जात आहे. महाराष्ट्रातील अहवालानुसार अशा प्रकरणांमध्ये BLO घरी भेट देऊन आवश्यक कागदपत्रे घेऊ शकतात आणि ती पुढील प्रक्रियेसाठी अपलोड केली जातात. मात्र प्रत्येक मतदाराला ERO समोर प्रत्यक्ष हजर राहावे लागेलच असे नाही. कागदपत्रांच्या तपासणीनंतर आवश्यक असल्यासच पुढील सुनावणीची प्रक्रिया होऊ शकते.
मोठ्या संख्येने मतदारांच्या नोंदींची पडताळणी
महाराष्ट्रातील SIR प्रक्रियेत मोठ्या प्रमाणावर नोंदींची छाननी सुरू आहे. Indian Express च्या वृत्तानुसार, 1.22 कोटी मतदारांना प्रक्रियेत flag करण्यात आले होते आणि त्यापैकी 1.18 कोटींपेक्षा अधिक मतदारांना नोटिसा जारी करण्यात आल्या होत्या, तर प्रारूप यादीत सुमारे 2.07 कोटी नावे अनुपस्थित असल्याचे नमूद करण्यात आले होते. या पार्श्वभूमीवरच दावे-हरकतींसाठी अतिरिक्त वेळ देण्यात आला. यामुळे SIR प्रक्रियेचा सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे मतदारांनी स्वतःची नोंद तपासणे आणि काही त्रुटी असल्यास वेळेत दावा किंवा हरकत दाखल करणे हा आहे.
ऑनलाइन अर्ज कुठे करायचा?
भारत निवडणूक आयोगाच्या Voters’ Service Portal/ECINET वरून मतदारांना विविध सेवा ऑनलाइन मिळतात. अधिकृत पोर्टलवर SIR 2026 साठी स्वतंत्र सुविधा, नवीन मतदार नोंदणीसाठी Form 6, नाव वगळण्यासाठी Form 7 आणि दुरुस्ती/स्थलांतर/PwD नोंदीसाठी Form 8 उपलब्ध आहेत. तुम्ही मुख्य निवडणूक अधिकारी, महाराष्ट्र यांच्या वेबसाइटवरही SIR 2026 संबंधित प्रारूप मतदार यादी, SIR सूचना, ASDD यादी, Help Desk आणि इतर सुविधा पाहू शकता.
मतदार हेल्पलाइन क्रमांक: 1800-22-1950 उपलब्ध आहे.
महत्त्वाचे संकेतस्थळ
- मुख्य निवडणूक अधिकारी, महाराष्ट्र – SIR 2026
- भारत निवडणूक आयोग – Voters’ Service Portal
- मतदार यादीत नाव शोधा
मतदारांसाठी महत्त्वाचा संदेश
मतदार यादीतील नाव हे केवळ एक नोंद नसून मतदानाच्या अधिकाराशी थेट संबंधित बाब आहे. त्यामुळे SIR 2026 अंतर्गत मिळालेल्या या संधीचा प्रत्येक पात्र नागरिकाने उपयोग करणे आवश्यक आहे. नाव यादीत आहे की नाही, पत्ता आणि इतर तपशील अचूक आहेत की नाही, दिव्यांगत्वाची नोंद आवश्यक आहे का किंवा एखाद्या चुकीच्या नोंदीबाबत हरकत घ्यायची आहे का—हे तपासून आवश्यक अर्ज 12 ऑक्टोबर 2026 पूर्वी करणे महत्त्वाचे आहे. महाराष्ट्र DGIPR नेही नागरिकांना याच पार्श्वभूमीवर “मतदार हाच लोकशाहीचा शिलेदार” असे आवाहन केले आहे.
विशेषतः लक्षात ठेवा: 12 ऑक्टोबरनंतर दावे-हरकती दाखल करण्याची ही SIR मुदत संपणार असल्याने शेवटच्या दिवसाची वाट पाहू नका. आजच मतदार यादी तपासा आणि आवश्यक असल्यास योग्य नमुना अर्ज दाखल करा.
समाज माध्यमावरील प्रतिक्रियेसाठी येथे क्लिक करा.
आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :
