जेद्दाह (सौदी अरेबिया) : भारताचा सण, संस्कृती आणि परंपरा जगाच्या कानाकोपऱ्यात पोहोचवणारा (Dipawali) दिवाळीचा उत्सव यंदा सौदी अरेबियातील जेद्दाह येथेही मोठ्या उत्साहात साजरा करण्यात आला. केंद्रीय मंत्री किरेन रिजिजू यांनी जेद्दाह येथील INDIA HOUSE मध्ये भारतीय समुदायातील नागरिक आणि सौदी अरेबियातील मित्रांसोबत दिवाळी साजरी केली. परदेशात राहूनही भारतीय संस्कृतीशी असलेले नाते जपणाऱ्या भारतीयांसाठी हा सोहळा विशेष ठरला. केंद्रीय मंत्री किरेन रिजिजू यांनी सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म ‘एक्स’वर (पूर्वीचे ट्विटर) या दिवाळी सोहळ्याचे अनुभव व्यक्त केले. परदेशात भारतीय समुदायासोबत दिवाळी साजरी करताना आपल्याला घरापासून दूर असूनही घरात असल्यासारखे वाटले, अशी भावना त्यांनी व्यक्त केली.
किरेन रिजिजू यांची सोशल मीडियावर सौदी अरेबियातील Dipawali बाबत भावनिक पोस्ट
रिजिजू यांनी आपल्या पोस्टमध्ये म्हटले आहे :“Celebrating Diwali in Saudi Arabia at INDIA HOUSE in Jeddah was very special. Our Indian community and Saudi friends gathered to celebrate the beautiful festival and I was feeling at home away from home!” या संदेशाचा अर्थ असा की, सौदी अरेबियातील जेद्दाह येथील इंडिया हाऊसमध्ये दिवाळी साजरी करण्याचा अनुभव त्यांच्यासाठी अत्यंत खास होता. या कार्यक्रमाला भारतीय समुदायातील नागरिकांसह सौदी अरेबियातील मित्रही उपस्थित होते. सर्वांनी एकत्र येऊन भारतीय संस्कृतीतील या सुंदर सणाचा आनंद घेतला. परदेशात असतानाही भारतीय नागरिकांच्या सहवासामुळे आपल्याला घरापासून दूर असल्याची जाणीव झाली नाही, असे त्यांनी आपल्या भावना व्यक्त करताना सांगितले. या पोस्टमधून भारतीय संस्कृतीची जागतिक ओळख, परदेशातील भारतीय समुदायाचे सांस्कृतिक योगदान आणि भारत-सौदी अरेबिया यांच्यातील मैत्रीपूर्ण संबंधांचे दर्शन घडते.
सौदी अरेबियातील भारतीय समुदायाची महत्त्वपूर्ण भूमिका
सौदी अरेबियामध्ये मोठ्या संख्येने भारतीय नागरिक वास्तव्यास आहेत. भारताच्या रियाध येथील दूतावासाच्या अधिकृत माहितीनुसार, सौदी अरेबियातील भारतीय समुदायाची संख्या सुमारे २७.४ लाख आहे. हा समुदाय दोन्ही देशांमधील संबंधांना बळकटी देणारा महत्त्वाचा दुवा मानला जातो. या भारतीय समुदायामध्ये विविध क्षेत्रांत कार्यरत असलेले व्यावसायिक, उद्योजक, कामगार, विद्यार्थी आणि इतर नागरिकांचा समावेश आहे. सौदी अरेबियाच्या विकासामध्ये भारतीय नागरिकांचे योगदान महत्त्वपूर्ण असल्याचे भारतीय दूतावासाने नमूद केले आहे. परदेशात राहणाऱ्या भारतीयांसाठी दिवाळी, होळी, गणेशोत्सव, नवरात्र आणि इतर भारतीय सण हे केवळ धार्मिक किंवा सांस्कृतिक कार्यक्रम नसतात, तर आपल्या मातृभूमीशी असलेले नाते टिकवून ठेवण्याचे माध्यम असतात. अशा कार्यक्रमांमुळे विविध राज्यांतील भारतीय नागरिक एकत्र येतात आणि नव्या पिढीला भारतीय संस्कृती व परंपरांची ओळख करून देतात.
जेद्दाहमध्ये भारतीय संस्कृतीचा वाढता प्रभाव
जेद्दाह आणि रियाधसह सौदी अरेबियातील विविध शहरांमध्ये भारतीय समुदायाकडून सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते. भारतीय सण, संगीत, नृत्य, खाद्यसंस्कृती आणि पारंपरिक कलांच्या माध्यमातून भारताची सांस्कृतिक ओळख सौदी नागरिकांपर्यंत पोहोचत आहे. यापूर्वी २०२५ मध्ये जेद्दाह येथील भारतीय वाणिज्य दूतावासात ‘नूर-ए-दिवाळी’ या संकल्पनेअंतर्गत दिवाळी उत्सवाचे आयोजन करण्यात आले होते. या कार्यक्रमात विविध भारतीय राज्यांतील नागरिकांसह सौदी नागरिक आणि परदेशी राजनैतिक प्रतिनिधींनी सहभाग घेतला होता. महाराष्ट्रातील महिलांनी सादर केलेल्या लोकनृत्यांनीही उपस्थितांचे लक्ष वेधले होते. तेलंगणा टुडेच्या वृत्तानुसार, या कार्यक्रमात पारंपरिक सांस्कृतिक सादरीकरणे, संगीत आणि दिवाळीशी संबंधित कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले होते. यामुळे परदेशातील भारतीय समुदायाला आपल्या संस्कृतीशी जोडून ठेवण्यास मदत झाली.
भारत-सौदी अरेबिया संबंधांना सांस्कृतिक सहकार्याची जोड
भारत आणि सौदी अरेबिया यांच्यातील संबंध केवळ व्यापार, ऊर्जा आणि आर्थिक सहकार्यापुरते मर्यादित नाहीत. दोन्ही देशांमध्ये ऐतिहासिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक संबंधही आहेत. भारत आणि सौदी अरेबिया यांच्यात १९४७ मध्ये राजनैतिक संबंध प्रस्थापित झाले. २००६ मध्ये सौदी अरेबियाचे तत्कालीन राजा किंग अब्दुल्ला यांच्या भारत दौऱ्यानंतर या संबंधांना नवी दिशा मिळाली. पुढे २०१० मध्ये रियाध घोषणापत्राद्वारे दोन्ही देशांमधील संबंधांना धोरणात्मक भागीदारीचे स्वरूप प्राप्त झाले. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या २०१६ मधील सौदी अरेबिया दौऱ्यानंतर राजकीय, आर्थिक, संरक्षण आणि सुरक्षा क्षेत्रांतील सहकार्य अधिक मजबूत झाले. एप्रिल २०२५ मध्ये जेद्दाह येथे भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी आणि सौदी अरेबियाचे क्राउन प्रिन्स मोहम्मद बिन सलमान यांच्या सह-अध्यक्षतेखाली भारत-सौदी धोरणात्मक भागीदारी परिषदेची बैठक झाली. या सहकार्यामध्ये सांस्कृतिक देवाणघेवाणीलाही विशेष महत्त्व देण्यात आले आहे. नोव्हेंबर २०२५ मध्ये दोन्ही देशांमध्ये सांस्कृतिक सहकार्याबाबत सामंजस्य करारावर स्वाक्षऱ्या करण्यात आल्या.
किरेन रिजिजू यांची राजकीय आणि प्रशासकीय जबाबदारी
किरेन रिजिजू हे अरुणाचल प्रदेशातील पश्चिम अरुणाचल लोकसभा मतदारसंघाचे खासदार असून भारतीय जनता पक्षाचे ज्येष्ठ नेते आहेत. त्यांचा जन्म १९ नोव्हेंबर १९७१ रोजी अरुणाचल प्रदेशातील नाखू येथे झाला. त्यांनी दिल्ली विद्यापीठातून बी.ए. आणि एलएल.बी.चे शिक्षण घेतले आहे. केंद्र सरकारमध्ये त्यांनी यापूर्वी गृह राज्यमंत्री, क्रीडा आणि युवक कल्याण राज्यमंत्री, कायदा मंत्री तसेच पृथ्वी विज्ञान आणि अन्न प्रक्रिया उद्योग मंत्री अशा विविध जबाबदाऱ्या सांभाळल्या आहेत. २५ जुलै २०२६ रोजीच्या पंतप्रधान कार्यालयाच्या अधिकृत मंत्रिमंडळ यादीप्रमाणे, ते सध्या केंद्रीय संसदीय कामकाज मंत्री आणि अल्पसंख्याक कार्य मंत्री म्हणून कार्यरत आहेत.
भारताच्या सांस्कृतिक वारशाचा जागतिक स्तरावर प्रसार
(Dipawali) दिवाळी हा केवळ भारतातील सण नसून जगभरातील भारतीय समुदायाला एकत्र आणणारा सांस्कृतिक उत्सव आहे. परदेशात राहणारे भारतीय नागरिक आपल्या परंपरा, भाषा, कला आणि संस्कृती जतन करण्यासाठी अशा कार्यक्रमांचे आयोजन करतात. किरण रिजिजू यांनी जेद्दाह येथील दिवाळी उत्सवात भारतीय समुदायासोबत सहभागी होऊन व्यक्त केलेल्या भावना याच सांस्कृतिक नात्याचे प्रतीक आहेत. विशेष म्हणजे या कार्यक्रमात सौदी नागरिकांचाही सहभाग होता. त्यामुळे दोन वेगवेगळ्या देशांतील नागरिकांमध्ये सांस्कृतिक संवाद आणि परस्पर आदर वाढविण्यास अशा उपक्रमांची मदत होते. भारत आणि सौदी अरेबिया यांच्यातील वाढती धोरणात्मक भागीदारी, सांस्कृतिक सहकार्य आणि तेथील भारतीय समुदायाचे योगदान लक्षात घेता, जेद्दाहमधील हा दिवाळी सोहळा विशेष महत्त्वाचा ठरतो.
समाज माध्यमावरील प्रतिक्रियेसाठी येथे क्लिक करा.
आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :
