मेघालयातील उमरोई मिलिटरी स्टेशन येथे आजपासून बहुराष्ट्रीय लष्करी सराव (Pragati) ‘प्रगती 2026’ ला औपचारिक सुरुवात झाली आहे. भारतीय सैन्याच्या नेतृत्वाखाली आयोजित करण्यात आलेल्या या महत्त्वपूर्ण सरावात 12 मैत्रीपूर्ण देश सहभागी झाले आहेत. यामध्ये भूतान, कंबोडिया, इंडोनेशिया, लाओस, मलेशिया, मालदीव, म्यानमार, नेपाळ, फिलिपाइन्स, सेशेल्स, श्रीलंका आणि व्हिएतनाम या देशांचा समावेश आहे. सहभागी सैन्य दलांचे भारतीय सैन्याने पारंपरिक पद्धतीने आणि भारतीय संस्कृतीचे दर्शन घडवत उत्साहपूर्ण स्वागत केले.
‘PRAGATI’ चा अर्थ काय?
‘PRAGATI’ म्हणजे Partnership of Regional Armies for Growth and Transformation in the Indian Ocean Region. हिंद महासागर क्षेत्रातील देशांमध्ये संरक्षण सहकार्य वाढवणे, सुरक्षा समन्वय मजबूत करणे आणि परस्पर विश्वास वृद्धिंगत करणे हा या सरावाचा मुख्य उद्देश आहे. समानता, मैत्री आणि परस्पर आदर या भावनेतून हा उपक्रम राबविण्यात येत असल्याचे भारतीय सैन्याने स्पष्ट केले आहे.
Pragati उद्घाटन समारंभात वरिष्ठ अधिकाऱ्यांची उपस्थिती
Pragati या सरावाच्या उद्घाटन समारंभाला विविध देशांचे वरिष्ठ लष्करी अधिकारी आणि मान्यवर उपस्थित होते. भारतीय सैन्याच्या इन्फंट्री विभागाचे अतिरिक्त महासंचालक मेजर जनरल सुनील श्योराण यांनी सर्व देशांच्या प्रतिनिधींचे स्वागत करताना आधुनिक सुरक्षाविषयक आव्हानांना सामूहिकरीत्या सामोरे जाण्याचे महत्त्व अधोरेखित केले. त्यांनी आपल्या भाषणात सांगितले की, प्रत्येक सहभागी देशाचा अनुभव, कौशल्य आणि दृष्टिकोन हा या सरावाच्या सामूहिक उद्दिष्टांसाठी अत्यंत महत्त्वाचा ठरणार आहे. खुल्या मनाने संवाद साधणे, परस्पर आदर राखणे आणि एकमेकांकडून शिकण्याची तयारी ठेवणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
दहशतवादविरोधी मोहिमांवर विशेष भर
दोन आठवडे चालणाऱ्या या संयुक्त सरावात अर्धपर्वतीय आणि जंगल भागातील दहशतवादविरोधी कारवायांवर विशेष भर दिला जाणार आहे. सहभागी सैनिकांना कठीण भौगोलिक परिस्थितीत कार्य करण्याचे प्रशिक्षण दिले जाणार असून त्यात संयुक्त नियोजन, रणनैतिक सराव आणि समन्वित मोहिमांचा समावेश असेल. यामुळे सहभागी दलांची शारीरिक क्षमता, सहनशक्ती, शिस्त आणि रणनैतिक कौशल्य अधिक सक्षम होण्यास मदत होणार आहे. विविध देशांच्या सैन्यांमध्ये प्रत्यक्ष अनुभवांची देवाणघेवाण होऊन भविष्यातील संयुक्त कारवायांसाठी आवश्यक समन्वय अधिक मजबूत केला जाणार आहे.
संरक्षण सहकार्य आणि गुप्तचर माहिती आदानप्रदानाला चालना
या सरावाचे आणखी एक महत्त्वाचे उद्दिष्ट म्हणजे सहभागी देशांमध्ये संयुक्त मोहिमांसाठी प्रभावी समन्वय प्रस्थापित करणे आणि परस्पर सहकार्याची समान क्षेत्रे ओळखणे. तसेच, विविध देशांनी विकसित केलेल्या सर्वोत्तम पद्धतींची देवाणघेवाण करण्यासाठी संस्थात्मक यंत्रणा उभारण्यावरही भर दिला जाणार आहे. बहुराष्ट्रीय वातावरणात गुप्तचर माहितीचे व्यवस्थापन आणि आदानप्रदान यासाठी समान धोरणे विकसित करण्याचाही प्रयत्न या सरावातून केला जाणार आहे. त्यामुळे हिंद महासागर क्षेत्रातील सुरक्षा सहकार्याला नवीन दिशा मिळण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
‘आत्मनिर्भर भारत’ उपक्रमांतर्गत भारतीय तंत्रज्ञानाचे प्रदर्शन
‘प्रगती 2026’ सरावादरम्यान भारतीय संरक्षण आणि तंत्रज्ञान कंपन्या ‘आत्मनिर्भर भारत’ अभियानांतर्गत विकसित केलेली स्वदेशी उपकरणे आणि नवकल्पना सादर करणार आहेत. यामुळे भारताच्या संरक्षण उत्पादन, नवसंशोधन आणि स्वावलंबन क्षमतेचे जागतिक स्तरावर प्रदर्शन होणार आहे. भारतीय बनावटीच्या संरक्षण तंत्रज्ञानाबाबत सहभागी देशांना माहिती मिळणार असून भविष्यात संरक्षण क्षेत्रातील सहकार्य आणि निर्यातीच्या संधीही वाढू शकतात.
भारताच्या ‘सुरक्षा भागीदारी’ धोरणाला बळ
विशेषज्ञांच्या मते, ‘प्रगती 2026’ हा केवळ लष्करी सराव नसून भारताच्या प्रादेशिक सुरक्षा भागीदारी धोरणाचा महत्त्वपूर्ण भाग आहे. हिंद महासागर परिसरातील मित्र राष्ट्रांसोबत सामरिक संबंध अधिक मजबूत करण्यासाठी आणि दहशतवाद, समुद्री सुरक्षा व सीमावर्ती आव्हानांना सामूहिक प्रतिसाद देण्यासाठी हा उपक्रम महत्त्वाचा ठरणार आहे. या सरावामुळे सहभागी देशांमधील व्यावसायिक संबंध अधिक दृढ होतील तसेच भविष्यातील संयुक्त सुरक्षा मोहिमांसाठी विश्वास आणि समन्वय वाढण्यास मदत होईल.
समाज माध्यमावरील प्रतिक्रियेसाठी येथे क्लिक करा.
आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :
