मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर जागतिक व्यापारासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या असलेल्या (Hormuz) हॉर्मुज सामुद्रधुनी बाबत एक महत्त्वाची घडामोड समोर आली आहे. इराणने भारताशी “चांगला संपर्क” असल्याचे सांगत भारतीय जहाजांच्या सुरक्षित मार्गक्रमणासाठी मदत करण्याची तयारी दर्शवली आहे. त्याचवेळी भारतीय टँकरकडून कोणताही टोल आकारला जात नसल्याचे स्पष्टपणे नाकारले आहे.
Hormuz : भारत-इराण संबंध अधिक दृढ
इराणचे भारतातील राजदूत मोहम्मद फतहली यांनी सांगितले की,भारत आणि इराण यांच्यात सातत्याने संवाद सुरू आहे दोन्ही देशांचे हितसंबंध एकमेकांशी जोडलेले आहेत समुद्री मार्ग सुरक्षित ठेवण्यासाठी सहकार्य केले जात आहे. इराणने भारताला “मैत्रीपूर्ण देश” मानले असून, या संबंधांच्या आधारे भारतीय जहाजांना सहकार्य देण्याची भूमिका घेतली आहे.
टोल आकारणीच्या अफवांना फेटाळले
अलीकडे काही आंतरराष्ट्रीय अहवालांमध्ये असा दावा करण्यात आला होता की, इराण (Hormuz) हॉर्मुज सामुद्रधुनीतून जाणाऱ्या जहाजांकडून मोठा टोल आकारत आहे.
मात्र:
- इराणने स्पष्ट केले की भारतीय टँकरकडून कोणताही टोल घेतला जात नाही
- भारत सरकारनेही अशा कोणत्याही देयकाचा इन्कार केला आहे
- यामुळे जागतिक बाजारात निर्माण झालेली अनिश्चितता काही प्रमाणात कमी होण्याची शक्यता आहे.
हॉर्मुज (Hormuz) सामुद्रधुनीचे जागतिक महत्त्व
हॉर्मुज (Hormuz) सामुद्रधुनी ही जगातील सर्वात महत्त्वाच्या समुद्री मार्गांपैकी एक आहे:
- जगातील सुमारे २०% तेल वाहतूक या मार्गाने होते
- भारताच्या कच्च्या तेल आणि LPG आयातीपैकी जवळपास अर्धा हिस्सा या मार्गावर अवलंबून आहे
म्हणूनच या मार्गातील कोणताही तणाव भारताच्या ऊर्जा सुरक्षेवर थेट परिणाम करू शकतो.
अमेरिकेच्या नाकेबंदीमुळे वाढलेला तणाव
या घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेने इराणी बंदरांवर समुद्री नाकेबंदी सुरू केली आहे, ज्यामुळे:
- जहाजांच्या हालचालींवर परिणाम झाला आहे
- जागतिक तेलाच्या किंमतीत वाढ झाली आहे
- अनेक देशांनी तणाव कमी करण्याचे आवाहन केले आहे
भारतासाठी काय अर्थ?
इराणच्या या भूमिकेमुळे भारताला काही महत्त्वाचे फायदे मिळू शकतात:
- भारतीय जहाजांसाठी सुरक्षित मार्ग सुनिश्चित होऊ शकतो
- ऊर्जा पुरवठा साखळी स्थिर राहण्यास मदत होईल
- मध्यपूर्वेतील तणावातही भारत-इराण संबंध मजबूत राहतील
निष्कर्ष
हॉर्मुज सामुद्रधुनीतील तणावाच्या पार्श्वभूमीवर इराणने भारताशी सहकार्याची भूमिका घेतल्याने भारतासाठी ही सकारात्मक घडामोड मानली जाते. टोल आकारणी नाकारून आणि नेव्हिगेशन मदतीची ऑफर देऊन इराणने दोन्ही देशांतील विश्वास अधिक दृढ करण्याचा प्रयत्न केला आहे. मात्र, अमेरिकेच्या नाकेबंदीमुळे निर्माण झालेली अनिश्चितता अद्याप कायम असून, पुढील काही दिवसांत या परिस्थितीचा जागतिक व्यापार आणि ऊर्जा बाजारावर मोठा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
समाज माध्यमावरील प्रतिक्रियेसाठी येथे क्लिक करा.
आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :
