अमेरिका–इराण तणाव शिगेला: (Strait of Hormuz) होर्मुझ सामुद्रधुनीत नाकेबंदीची घोषणा, जागतिक ऊर्जा बाजार हादरण्याची भीती

जागतिक पातळीवर मोठा तणाव निर्माण करणाऱ्या घडामोडीत अमेरिकेने Strait of Hormuz मध्ये इराणविरोधात मोठे पाऊल उचलले आहे. The White House मार्फत जाहीर करण्यात आले की, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष Donald Trump यांच्या आदेशानुसार 13 एप्रिल रोजी सकाळी 10 वाजल्यापासून इराणी बंदरांमध्ये येणाऱ्या-जाणाऱ्या सर्व जहाजांवर नाकेबंदी (maritime blockade) लागू केली जाणार आहे. या निर्णयामुळे मध्यपूर्वेत तणाव अधिक वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. अमेरिकेच्या United States Central Command (CENTCOM) च्या माहितीनुसार, ही नाकेबंदी केवळ इराणच्या बंदरांपुरती मर्यादित नसून किनारपट्टीवरील सर्व समुद्री हालचालींवर लागू होणार आहे. विशेषतः Strait of Hormuz या अत्यंत महत्त्वाच्या सामुद्रधुनीवर अमेरिकेचे नियंत्रण प्रस्थापित करण्याचा प्रयत्न असल्याचे दिसत आहे.होर्मुझ सामुद्रधुनी ही जागतिक तेल वाहतुकीसाठी अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते. जगातील सुमारे 20% कच्चे तेल या मार्गाने वाहतूक केले जाते. त्यामुळे या मार्गावरील कोणतीही लष्करी हालचाल थेट जागतिक ऊर्जा बाजारावर परिणाम करू शकते.

इराणची कठोर भूमिका

अमेरिकेच्या या निर्णयाला इराणने तीव्र प्रतिक्रिया दिली आहे. इराणच्या Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) ने इशारा दिला आहे की, अमेरिकेकडून किंवा त्यांच्या सहयोगींनी कोणतीही चूक अथवा हल्ला केल्यास त्याला “कडक आणि निर्णायक उत्तर” दिले जाईल. तसेच, इराणने दावा केला आहे की (Strait of Hormuz) होर्मुझ सामुद्रधुनीवर त्यांचे पूर्ण नियंत्रण आहे.

चर्चेचा अपयश आणि वाढता तणाव

अमेरिका आणि इराण यांच्यात Islamabad येथे झालेल्या 21 तासांच्या चर्चेनंतर कोणताही तोडगा निघाला नाही. या चर्चेनंतर सामुद्रधुनीत लष्करी हालचाली वाढल्या असून परिस्थिती अधिकच गंभीर बनली आहे.

जागतिक अर्थव्यवस्थेवर परिणाम

तज्ज्ञांच्या मते, अशा प्रकारची नाकेबंदी ही प्रत्यक्षात युद्धसदृश कृती मानली जाऊ शकते. विशेषतः इराणकडून मोठ्या प्रमाणावर तेल आयात करणाऱ्या चीनसाठी हा मोठा धक्का ठरू शकतो. भारतावर थेट परिणाम तुलनेने कमी असला तरी, जागतिक तेलाच्या किमतींमध्ये मोठी वाढ होण्याची शक्यता आहे.

Strait of Hormuz बाबत पुढील धोका काय?

या घटनाक्रमामुळे मध्यपूर्वेत मोठ्या संघर्षाची शक्यता नाकारता येत नाही. (Strait of Hormuz) होर्मुझ सामुद्रधुनीत लष्करी चकमकी झाल्यास त्याचे परिणाम केवळ प्रादेशिक न राहता जागतिक पातळीवर जाणवू शकतात. आंतरराष्ट्रीय समुदायाने या परिस्थितीकडे अत्यंत गंभीरतेने पाहणे आवश्यक आहे.

निष्कर्ष:

अमेरिकेची (Strait of Hormuz) च्या इराणविरोधातील नाकेबंदीची कारवाई ही केवळ लष्करी निर्णय नसून जागतिक राजकारण, अर्थव्यवस्था आणि ऊर्जा सुरक्षेवर दूरगामी परिणाम करणारी ठरू शकते. आगामी काही दिवसांत परिस्थिती कोणत्या दिशेने वळते याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.

समाज माध्यमावरील प्रतिक्रियेसाठी येथे क्लिक करा.

आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :

बातमीन्यूज.