नवी दिल्ली – इंधन दरांबाबत १ मे रोजी महत्त्वाची घडामोड समोर आली आहे. आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा बाजारातील वाढत्या किमतींचा परिणाम भारतातही दिसून येत असून, व्यावसायिक (LPG) एलपीजी आणि ५ किलो गॅस सिलिंडरच्या दरात विक्रमी वाढ करण्यात आली आहे. मात्र, दिलासा देणारी बाब म्हणजे घरगुती LPG गॅस सिलिंडरच्या दरात कोणतीही वाढ करण्यात आलेली नाही, ही ग्राहकांसाठी दिलासादायक बाब आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारात इंधनाच्या किमती वाढत असतानाही सरकार आणि तेल कंपन्यांनी घरगुती वापरावर तातडीचा आर्थिक भार पडू नये यासाठी दर स्थिर ठेवले आहेत. त्यामुळे सर्वसामान्य नागरिकांना सध्या तरी महागाईपासून काही प्रमाणात दिलासा मिळाला आहे.देशांतर्गत विमान कंपन्यांसाठीचे एव्हिएशन टर्बाइन फ्युएल (ATF) दर स्थिर ठेवण्यात आले आहेत. सध्या हा दर प्रति किलोलीटर ₹1,04,927.18 इतकाच कायम ठेवण्यात आला आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारात इंधनाचे दर वाढत असतानाही, विमान कंपन्यांवर अतिरिक्त आर्थिक ताण येऊ नये आणि प्रवाशांवर तातडीने भाडेवाढीचा भार पडू नये, यासाठी हा निर्णय घेतल्याचे मानले जात आहे.
घरगुती (LPG) व डोमेस्टिक मध्ये दरवाढ नाही मात्र आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांसाठी ATF महाग
घरगुती (LPG) गॅस आणि देशांतर्गत विमान सेवांसाठी वापरल्या जाणाऱ्या ATF (एव्हिएशन टर्बाइन फ्युएल) च्या दरात कोणतीही वाढ करण्यात आलेली नाही, त्यामुळे सामान्य नागरिक आणि देशांतर्गत प्रवाशांना दिलासा मिळाला आहे. मात्र, आंतरराष्ट्रीय उड्डाणांसाठी ATF च्या दरात वाढ करण्यात आली असून, जागतिक ऊर्जा दरवाढीचा त्यावर परिणाम झाला आहे. यामुळे आंतरराष्ट्रीय विमान प्रवास महाग होण्याची शक्यता आहे, तर देशांतर्गत पातळीवर सध्या तरी स्थिरता कायम ठेवण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे. देशांतर्गत दर स्थिर असले तरी आंतरराष्ट्रीय विमान कंपन्यांसाठी ATF दरात वाढ करण्यात आली आहे. प्रति किलोलीटर 76.55 डॉलर (सुमारे 5.33%) इतकी वाढ करण्यात आली असून, नवीन दर 1,511.86 डॉलर प्रति किलोलीटर झाला आहे. यामुळे आंतरराष्ट्रीय विमान प्रवास महाग होण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे.
व्यावसायिक LPG मध्ये मोठी वाढ
हॉटेल, रेस्टॉरंट आणि व्यावसायिक आस्थापनांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या 19 किलोच्या LPG सिलिंडरच्या दरात तब्बल ₹993 इतकी वाढ करण्यात आली आहे. नवीन दर आता ₹3,071.50 प्रति सिलिंडर झाला असून, हा आतापर्यंतचा उच्चांक मानला जात आहे. या वाढीमुळे खाद्यपदार्थांच्या किमती वाढण्याची शक्यता असून, हॉटेल उद्योगावर अतिरिक्त आर्थिक ताण येणार आहे.
5 किलो सिलिंडरही महाग
5 किलोच्या फ्री ट्रेड LPG (FTL) सिलिंडरच्या दरातही मोठी वाढ झाली आहे. हा दर ₹549 वरून थेट ₹810.50 पर्यंत वाढवण्यात आला आहे. विशेष म्हणजे, हा दर आता घरगुती वापरासाठी असलेल्या 14.2 किलो सिलिंडरच्या (सुमारे ₹913) जवळपास पोहोचला आहे.
बल्क डिझेल दरात वाढ
औद्योगिक वापरासाठी (जसे टेलिकॉम टॉवर्स) वापरल्या जाणाऱ्या बल्क डिझेलच्या दरातही वाढ झाली आहे. दर ₹137 प्रति लिटरवरून ₹149 पेक्षा जास्त करण्यात आला आहे. याच्या तुलनेत पेट्रोल पंपावर उपलब्ध असलेले डिझेल सध्या ₹87.62 प्रति लिटर दराने मिळत आहे.
राज्यनिहाय दरांमध्ये फरक
इंधनाचे दर राज्यनिहाय वेगवेगळे असतात, कारण स्थानिक कर (VAT) यावर त्यांचा परिणाम होतो. त्यामुळे प्रत्यक्ष ग्राहकांना भरणा करावा लागणारा दर राज्यांनुसार बदलू शकतो.
निष्कर्ष
एकीकडे देशांतर्गत विमान प्रवाशांना ATF स्थिर ठेवल्यामुळे दिलासा मिळाला असला, तरी व्यावसायिक LPG, 5 किलो सिलिंडर आणि बल्क डिझेल दरातील मोठ्या वाढीमुळे उद्योग, हॉटेल व्यवसाय आणि सामान्य ग्राहकांवर अप्रत्यक्ष आर्थिक परिणाम होण्याची शक्यता आहे. आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा दरातील चढ-उतारांचा थेट परिणाम भारतीय बाजारावर होत असल्याचे या निर्णयातून स्पष्ट झाले आहे.
समाज माध्यमावरील प्रतिक्रियेसाठी येथे क्लिक करा
आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :
