अमेरिका-पाकिस्तान संबंधांमध्ये वाढती जवळीक दिसून येत असताना भारत आणि रशिया यांच्यातील महत्त्वाचा RELOS (Reciprocal Exchange of Logistics Support) करार अधिकृतपणे लागू झाला आहे. या करारामुळे दोन्ही देशांना एकमेकांच्या भूभागावर सैनिक, युद्धनौका आणि लष्करी विमानांची तैनाती करण्याची मुभा मिळणार आहे. RELOS करार काय आहे? RELOS करार हा भारत आणि रशिया यांच्यातील परस्पर लॉजिस्टिक सहाय्याचा करार आहे. यामध्ये युद्ध किंवा तणावाच्या परिस्थितीत दोन्ही देश एकमेकांच्या लष्करी तळांचा, इंधन पुरवठ्याचा, दुरुस्ती सुविधांचा आणि इतर संसाधनांचा वापर करू शकतात. यामुळे लष्करी सहकार्य अधिक मजबूत होण्यास मदत होणार आहे.
RELOS चे सामरिक दृष्टिकोनातून महत्त्व
हा करार अशा वेळी लागू झाला आहे, जेव्हा United States हळूहळू Pakistan कडे झुकत असल्याचे संकेत मिळत आहेत. विशेषतः पाकिस्तानचे लष्करप्रमुख Asim Munir यांच्याशी वाढती संवाद प्रक्रिया आणि सहकार्यामुळे भारतासाठी ही परिस्थिती संवेदनशील मानली जात आहे. या पार्श्वभूमीवर भारताने Russia सोबतचा संरक्षण सहकार्याचा करार अधिक मजबूत केला आहे. या करारामुळे भारताला उत्तर ध्रुवीय क्षेत्र, मध्य आशिया आणि युरोपातील काही महत्त्वाच्या भागांमध्ये लॉजिस्टिक सपोर्ट मिळू शकतो.
लष्करी सहकार्याला नवी चालना
RELOS करार लागू झाल्यानंतर भारतीय नौदल आणि वायुसेनेला रशियन तळांचा वापर करण्याची संधी मिळेल. त्याचप्रमाणे रशियन सैन्यालाही भारतीय तळांवर प्रवेश मिळणार आहे. यामुळे संयुक्त सराव, आपत्कालीन प्रतिसाद आणि ऑपरेशनल क्षमता अधिक मजबूत होईल.
अमेरिका-पाकिस्तान समीकरणाचा परिणाम
अलीकडच्या काळात व्हाइट हाऊसकडून पाकिस्तानबाबत सकारात्मक संकेत मिळत आहेत. त्यामुळे दक्षिण आशियातील सामरिक संतुलन बदलण्याची शक्यता वर्तवली जात आहे. अशा परिस्थितीत भारत-रशिया करार हा भारतासाठी एक महत्त्वाचा धोरणात्मक पाऊल मानला जात आहे.
निष्कर्ष
भारत आणि रशिया यांच्यातील RELOS करार लागू होणे हे केवळ द्विपक्षीय संबंध मजबूत करणारे पाऊल नसून जागतिक स्तरावर बदलणाऱ्या सामरिक समीकरणांचेही संकेत देणारे आहे. या करारामुळे भारताची संरक्षण क्षमता आणि आंतरराष्ट्रीय सहकार्य अधिक बळकट होण्याची अपेक्षा आहे.
समाज माध्यमावरील प्रतिक्रियेसाठी येथे क्लिक करा.
आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :
