मुंबई/पुणे BARTI: महाराष्ट्रातील विविध स्पर्धा परीक्षा देणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. सन 2026-27 या वर्षासाठी महाराष्ट्रातील टीआरटीआय, बाटी, सारथी, अमृत आणि आटी या स्वायत्त संस्थांमार्फत विविध स्पर्धा परीक्षा पूर्वप्रशिक्षण योजनांसाठी लाभार्थी निवड करण्याकरिता सामायिक प्रवेश परीक्षा (CET) 2026-27 घेण्यात येणार आहे. यासाठी संबंधित संस्थांच्या लक्षित गटातील इच्छुक आणि पात्र उमेदवारांकडून ऑनलाइन अर्ज मागविण्यात आले आहेत. या CETच्या माध्यमातून UPSC नागरी सेवा, MPSC राज्यसेवा, MPSC अभियांत्रिकी सेवा, MPSC विधी/न्यायिक सेवा, MPSC गट-ब व गट-क, SSC वर्ग-3, बँकिंग-रेल्वे-NABARD-LIC, TET तसेच पोलीस आणि सैन्य भरती यांसारख्या परीक्षांसाठी पूर्वप्रशिक्षणाच्या संधी उपलब्ध होणार आहेत. योजनानिहाय शैक्षणिक पात्रता वेगवेगळी आहे.
BARTI : UPSC ते पोलीस भरतीपर्यंत प्रशिक्षणाची संधी
या सामायिक चाळणी परीक्षेचे सर्वात महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे विविध स्पर्धा परीक्षांसाठी एकाच प्रक्रियेतून पूर्वप्रशिक्षणाच्या संधी उपलब्ध होणे. उमेदवाराला पात्रतेनुसार एकापेक्षा अधिक योजनांसाठी अर्ज करायचा असल्यास Registration केल्यानंतर मिळालेल्या Login ID आणि Passwordच्या माध्यमातून Dashboard मधील “Apply for new scheme” या पर्यायाचा वापर करता येईल. मात्र प्रत्येक योजनेची शैक्षणिक, वयोमर्यादा आणि इतर पात्रता पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
कोणत्या प्रशिक्षणासाठी किती शिक्षण आवश्यक?
1. UPSC नागरी सेवा पूर्वप्रशिक्षण
UPSC नागरी सेवा परीक्षा पूर्वप्रशिक्षणासाठी कोणत्याही शाखेची पदवी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. हे प्रशिक्षण दिल्ली आणि महाराष्ट्रासाठी उपलब्ध असल्याचे सूचनेत नमूद करण्यात आले आहे.
2. MPSC राज्यसेवा पूर्वप्रशिक्षण
MPSC राज्यसेवा परीक्षेच्या पूर्वप्रशिक्षणासाठी कोणत्याही शाखेची पदवी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे.
3. MPSC अभियांत्रिकी सेवा
अभियांत्रिकी सेवा पूर्वप्रशिक्षणासाठी संबंधित अभियांत्रिकी शाखेची पदवी आवश्यक आहे. यामध्ये स्थापत्य, यांत्रिकी, विद्युत आणि संबंधित समतुल्य अभ्यासक्रमांचा समावेश आहे.
स्थापत्य अभियांत्रिकीसाठी Civil & Water Management Engineering, Civil & Environmental Engineering, Structural Engineering आणि Construction Engineering यांसारख्या अभ्यासक्रमांचा समावेश आहे.
यांत्रिकी अभियांत्रिकीसाठी Automobile, Production आणि Industrial Engineering या शाखांचा समावेश करण्यात आला आहे. विद्युत अभियांत्रिकीसाठी Electrical & Power, Electronics & Power, Power System आणि Electrical & Electronics Engineering यांसारख्या शाखा पात्र आहेत.
4. MPSC विधी/न्यायिक सेवा पूर्वप्रशिक्षण
विधी शाखेची पदवी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे. तसेच सूचनेनुसार संबंधित उमेदवारासाठी 08 ऑगस्ट 2026 रोजी आवश्यक अनुभवाची अट लागू आहे. अधिवक्ता म्हणून बॉम्बे उच्च न्यायालय किंवा त्याच्या अधीनस्थ न्यायालयांमध्ये केलेल्या प्रॅक्टिसचा तसेच संबंधित अटींनुसार Law Clerk, Public Prosecutor किंवा Government Advocate म्हणून केलेल्या सेवाकालाचा विचार करण्यात येतो.
5. MPSC गट-ब आणि गट-क
MPSC गट-ब व गट-क सेवा परीक्षेच्या पूर्वप्रशिक्षणासाठी कोणत्याही शाखेची पदवी आवश्यक आहे.
6. SSC वर्ग-3 पदांसाठी पूर्वप्रशिक्षण
SSC वर्ग-3 पदांच्या परीक्षेसाठीही कोणत्याही शाखेची पदवी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे.
7. बँकिंग, रेल्वे, NABARD, LIC
IBPS, रेल्वे, NABARD, LIC आणि तत्सम परीक्षांसाठी कोणत्याही शाखेची पदवी आवश्यक आहे.
8. महाराष्ट्र TET
महाराष्ट्र शिक्षक पात्रता परीक्षा अर्थात TET पूर्वप्रशिक्षणासाठी D.Ed. किंवा B.Ed. उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे.
9. पोलीस आणि सैन्य भरती
पोलीस भरती पूर्वप्रशिक्षणासाठी किमान 12वी उत्तीर्ण, तर सैन्य भरती पूर्वप्रशिक्षणासाठी किमान 10वी उत्तीर्ण असणे आवश्यक आहे.
सर्व उमेदवारांसाठी वयोमर्यादा 30 वर्षे
या सामायिक धोरणानुसार TRTI, BARTI, SARTHI, AMRUT आणि ARTI यांच्या विविध स्पर्धा परीक्षा पूर्वप्रशिक्षण योजनांसाठी सर्व उमेदवारांची कमाल वयोमर्यादा 30 वर्षे निश्चित करण्यात आली आहे.
कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न किती असावे?
योजनेचा लाभ घेण्यासाठी उमेदवाराच्या कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹8 लाखांपर्यंत असणे बंधनकारक आहे. ₹8 लाखांपेक्षा जास्त उत्पन्न असलेल्या उमेदवारांना या योजनांचा लाभ घेता येणार नाही.
यासाठी तहसीलदार कार्यालयाने जारी केलेला सन 2025-26 या आर्थिक वर्षाचा उत्पन्नाचा दाखला सादर करणे आवश्यक आहे.
TRTIसाठी जात वैधता प्रमाणपत्र महत्त्वाचे
TRTIच्या योजनांसाठी अर्ज करणाऱ्या उमेदवाराकडे अनुसूचित जमातीचे वैधता प्रमाणपत्र (Caste Validity Certificate) असणे आवश्यक आहे. संबंधित जमात महाराष्ट्र राज्यातील अनुसूचित जमातीच्या यादीत असणेही आवश्यक आहे.
ज्या उमेदवारांनी जात वैधता प्रमाणपत्रासाठी अर्ज केला आहे, मात्र अद्याप प्रमाणपत्र मिळालेले नाही, ते अर्जाची पोचपावती वापरून अर्ज करू शकतात. मात्र निवड झाल्यानंतर कागदपत्र पडताळणीच्या वेळी मूळ वैधता प्रमाणपत्र सादर करणे बंधनकारक आहे.
एक उमेदवार किती वेळा प्रशिक्षणाचा लाभ घेऊ शकतो?
या योजनेतील आणखी एक महत्त्वाचा नियम म्हणजे प्रशिक्षणाचा लाभ घेण्याची मर्यादा. कठीणतेच्या पातळीनुसार वर्ग-4 < वर्ग-3 < वर्ग-2 < वर्ग-1 अशा चढत्या क्रमाने पूर्वप्रशिक्षणाचा विचार करण्यात आला आहे.
यापूर्वी तुलनेने कमी कठीण स्तराचे पूर्वप्रशिक्षण घेतलेल्या विद्यार्थ्याला चढत्या क्रमाने पुढील स्तराच्या प्रशिक्षणाचा लाभ पुन्हा केवळ एकदाच घेता येईल. त्यामुळे एका विद्यार्थी/उमेदवाराला स्पर्धा परीक्षा प्रशिक्षण कार्यक्रमाचा जास्तीत जास्त दोन वेळा लाभ घेता येईल. यापूर्वी दोन योजनांचा लाभ घेतलेल्या उमेदवारांना या पूर्वप्रशिक्षण योजनांसाठी अपात्र ठरविण्यात येईल.
महिला, दिव्यांग आणि अनाथांसाठी आरक्षण
सर्व पूर्वप्रशिक्षण योजनांमध्ये नियमानुसार महिला, दिव्यांग आणि अनाथ उमेदवारांसाठी जागा आरक्षित ठेवण्यात येणार आहेत. मात्र या आरक्षित जागांसाठी पात्र उमेदवार उपलब्ध न झाल्यास त्या जागा गुणवत्तेनुसार पात्र उमेदवारांना दिल्या जाऊ शकतात.
BARTI : अर्ज करताना कोणती कागदपत्रे आवश्यक?
ऑनलाइन अर्ज भरताना उमेदवारांनी आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवणे महत्त्वाचे आहे. यामध्ये प्रामुख्याने—
- महाराष्ट्राचे अधिवास/रहिवासी प्रमाणपत्र
- जात/जमातीचे प्रमाणपत्र — संबंधित संस्थांसाठी
- TRTIसाठी अनुसूचित जमातीचे वैधता प्रमाणपत्र किंवा वैधता प्रमाणपत्रासाठी अर्जाची पोचपावती
- दहावीचे गुणपत्रक किंवा प्रमाणपत्र
- बारावीचे गुणपत्रक किंवा उत्तीर्ण प्रमाणपत्र
- पदवीचे गुणपत्रक किंवा उत्तीर्ण प्रमाणपत्र
- सन 2025-26 चा ₹8 लाखांपेक्षा कमी वार्षिक उत्पन्नाचा दाखला
- लागू असल्यास दिव्यांगत्व प्रमाणपत्र
- लागू असल्यास अनाथ असल्याचा दाखला
- SARTHIसाठी नॉन-क्रिमीलेयर प्रमाणपत्र
- AMRUTसाठी जात नमूद असलेला LC/TC आणि EWS प्रमाणपत्र
यांचा समावेश आहे.
ऑनलाईन अर्ज करण्यासाठी येथे क्लिक करा.
BARTI अर्ज भरताना या चुका टाळा!
उमेदवारांनी ऑनलाइन अर्ज भरण्यापूर्वी सर्व सूचना काळजीपूर्वक वाचणे आवश्यक आहे. अर्ज भरल्यानंतर त्रुटी आढळल्यास पुन्हा अर्ज सादर करण्याची संधी मिळेलच असे नाही.
एका वेळी एका योजनेसाठी अर्ज करता येतो; मात्र Registrationनंतर मिळालेल्या Login ID आणि Passwordद्वारे पात्रतेनुसार इतर योजनांसाठीही अर्ज करता येतो.
अर्जातील आधार क्रमांक आणि मोबाईल क्रमांक अचूक भरणे आवश्यक आहे. User ID आणि Password सुरक्षित ठेवणेही महत्त्वाचे आहे.
सरकारी नोकरी करणाऱ्यांना BARTI प्रशिक्षणाचा लाभ नाही
सूचनेनुसार शासकीय सेवेत असलेल्या उमेदवारांना या प्रशिक्षण योजनांचा लाभ घेता येणार नाही. खोटी माहिती किंवा चुकीची कागदपत्रे सादर केल्याचे आढळल्यास प्रवेश रद्द करण्याबरोबरच योग्य कायदेशीर कारवाई केली जाऊ शकते. खोटी कागदपत्रे सादर करून योजनेचा लाभ घेतल्याचे सिद्ध झाल्यास प्रशिक्षणाचा संपूर्ण खर्च वसूल केला जाऊ शकतो आणि संबंधित उमेदवार भविष्यातील योजनांसाठीही अपात्र ठरू शकतो.
परीक्षा केंद्र निवडताना काळजी घ्या
ऑनलाइन अर्ज करताना निवडलेले परीक्षा जिल्हे आणि प्रथम प्राधान्यानुसार मिळालेले परीक्षा केंद्र याठिकाणीच परीक्षा द्यावी लागेल. सामान्यतः परीक्षा केंद्र बदलले जाणार नाही. UPSC नागरी सेवा पूर्वप्रशिक्षणाच्या सामायिक चाळणी परीक्षेसाठी दिल्ली येथे परीक्षा केंद्र उपलब्ध करून देण्यात आले आहे. उर्वरित ऑनलाइन परीक्षा महाराष्ट्रातील परीक्षा केंद्रांवर घेतल्या जातील. एकापेक्षा अधिक प्रशिक्षणासाठी अर्ज करणाऱ्या उमेदवारांनी परीक्षा केंद्राची निवड स्वतःच्या जबाबदारीवर करावी.
Admit Card आणि निकालाची माहिती कुठे मिळणार?
CETचे वेळापत्रक आदिवासी संशोधन व प्रशिक्षण संस्थेच्या अधिकृत वेबसाइटवर प्रसिद्ध केले जाणार आहे. उमेदवारांनी वेळोवेळी अधिकृत वेबसाइटला भेट देणे आवश्यक आहे. परीक्षा प्रवेशपत्र, गुणवत्ता यादी, प्रतीक्षा यादी, कागदपत्र पडताळणी आणि इतर सर्व अद्ययावत माहिती संबंधित संस्थांच्या अधिकृत वेबसाइटवरच प्रसिद्ध केली जाईल. उमेदवारांना वैयक्तिकरित्या पत्र किंवा स्वतंत्र सूचना पाठवली जाणार नाही.
निवड झाली म्हणजे प्रवेश अंतिम नाही!
CET उत्तीर्ण झाल्यानंतरही उमेदवाराची निवड अंतिम समजली जाणार नाही. गुणवत्ता आणि उपलब्ध जागेनुसार निवड झाल्यानंतर मूळ कागदपत्रांची पडताळणी केली जाईल. पडताळणीच्या वेळी आवश्यक मूळ कागदपत्रे सादर करता न आल्यास निवड रद्द होऊ शकते. त्यामुळे ऑनलाइन अर्जात अपलोड केलेली कागदपत्रे अचूक आणि वैध असणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
प्रशिक्षण अर्धवट सोडता येणार नाही
CETमध्ये निवड होऊन मूळ कागदपत्रांची पडताळणी पूर्ण झाल्यानंतर संबंधित प्रशिक्षण संस्थेत प्रवेश मिळाल्यास शासनाने निश्चित केलेल्या कालावधीचे प्रशिक्षण पूर्ण करणे बंधनकारक आहे. प्रशिक्षणाच्या कालावधीत उमेदवाराला इतर कोणत्याही कारणामुळे प्रशिक्षण अर्धवट सोडता येणार नाही. तसेच प्रशिक्षण काळात कोणतीही सरकारी किंवा निमसरकारी नोकरी करता येणार नाही. असे आढळल्यास प्रवेश रद्द करून नियमानुसार कारवाई होऊ शकते.
महत्त्वाचे हेल्पलाइन क्रमांक
तांत्रिक अडचणींसाठी संस्थानिहाय हेल्पडेस्क उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत. TRTIसाठी 022-65475001, BARTIसाठी 022-65475003, SARTHIसाठी 022-65475007, AMRUTसाठी 022-65475009 आणि ARTIसाठी 022-65475005 हे क्रमांक देण्यात आले आहेत.
उमेदवारांसाठी सर्वात महत्त्वाचे
या CETमुळे महाराष्ट्रातील पात्र उमेदवारांना विविध प्रतिष्ठित स्पर्धा परीक्षांच्या पूर्वतयारीसाठी संस्थात्मक प्रशिक्षणाची संधी मिळणार आहे. त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी आपली शैक्षणिक पात्रता, वय, कुटुंबाचे उत्पन्न, संबंधित जात/वैधता प्रमाणपत्र आणि इतर आवश्यक कागदपत्रे तपासणे अत्यंत आवश्यक आहे. उमेदवारांनी अर्जातील माहिती अचूक भरावी आणि अधिकृत वेबसाइटवर प्रसिद्ध होणारे CET वेळापत्रक, Admit Card, गुणवत्ता यादी आणि कागदपत्र पडताळणीच्या सूचना नियमितपणे तपासाव्यात. PDFमधील सूचनेनुसार या प्रक्रियेबाबतची अद्ययावत माहिती संबंधित संस्थांच्या अधिकृत वेबसाइटवरच प्रसिद्ध केली जाणार आहे.
टीप : वरील माहिती संलग्न अधिकृत सूचनेतील उपलब्ध माहितीनुसार देण्यात आली आहे. अर्जाची अंतिम तारीख, परीक्षा दिनांक, अर्जाची लिंक किंवा इतर वेळापत्रकाची अधिकृत वेबसाइटवर प्रसिद्ध झालेल्या पुढील सूचनेनुसार तपासावी.
अधिकृत वेबसाईटसाठी येथे क्लिक करा.
आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :
