नागपूर | १९ जून २०२६ : देशाच्या संरक्षण उत्पादन क्षमतेला नवे बळ देणाऱ्या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाचा शुभारंभ नागपूर येथे झाला. केंद्रीय संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह आणि महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या हस्ते यंत्र इंडिया लिमिटेड (Yantra India Limited) अंतर्गत कार्यरत असलेल्या आयुध निर्माणी, अंबाझरी येथे १०,००० टन क्षमतेच्या अत्याधुनिक एक्सट्रुजन प्रेस (Extrusion Press) प्रकल्पाचे भूमिपूजन व कोनशिला अनावरण करण्यात आले. या कार्यक्रमाला यंत्र इंडिया लिमिटेडचे अध्यक्ष व व्यवस्थापकीय संचालक विजयकुमार अय्यर, संरक्षण उद्योगाशी संबंधित वरिष्ठ अधिकारी, विविध विभागांचे मान्यवर तसेच स्थानिक लोकप्रतिनिधी उपस्थित होते.
Yantra India Limited – संरक्षण क्षेत्रासाठी अत्याधुनिक पायाभूत सुविधा
या प्रकल्पांतर्गत उभारण्यात येणारी १०,००० टन क्षमतेची एक्सट्रुजन प्रेस ही भारतातील संरक्षण उत्पादन क्षेत्रासाठी अत्यंत महत्त्वाची सुविधा ठरणार आहे. या यंत्राद्वारे उच्च दर्जाचे अॅल्युमिनियम, तांबे आणि इतर विशेष धातूंचे मोठ्या आकाराचे व उच्च सामर्थ्याचे घटक (Extruded Components) तयार करता येणार आहेत. ही सुविधा क्षेपणास्त्रे, तोफखाना, रणगाडे, लष्करी वाहने, विमान, नौदलासाठी लागणारे विशेष भाग तसेच विविध संरक्षण उपकरणांच्या निर्मितीसाठी आवश्यक घटक देशातच तयार करण्यास मदत करेल.
आत्मनिर्भर भारत अभियानाला मिळणार वेग
केंद्र सरकारच्या ‘आत्मनिर्भर भारत’ आणि ‘मेक इन इंडिया’ या उपक्रमांतर्गत संरक्षण क्षेत्रात स्वदेशी उत्पादनाला विशेष प्राधान्य दिले जात आहे. त्याच दिशेने Yantra India Limited चा हा प्रकल्प महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे. देशाच्या संरक्षण उत्पादनासाठी आतापर्यंत परदेशातून आयात करावे लागणारे काही अत्याधुनिक धातूचे भाग आता देशातच तयार करण्याची क्षमता विकसित होणार असून त्यामुळे आयातीवरील अवलंबित्व कमी होण्यास मदत होईल. तसेच भारताच्या संरक्षण निर्यात क्षमतेतही वाढ होण्याची अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
नागपूर बनणार संरक्षण उद्योगाचे महत्त्वाचे केंद्र
महाराष्ट्रातील नागपूर शहर आधीच MIHAN, लॉजिस्टिक हब आणि औद्योगिक गुंतवणुकीसाठी ओळखले जाते. आता संरक्षण उद्योगाशी संबंधित अशा मोठ्या प्रकल्पामुळे नागपूरचे महत्त्व आणखी वाढणार आहे. या प्रकल्पामुळे परिसरात पूरक उद्योगांना चालना मिळेल, तांत्रिक कौशल्य असलेल्या युवकांसाठी रोजगाराच्या नव्या संधी निर्माण होतील आणि स्थानिक अर्थव्यवस्थेलाही मोठा फायदा होईल.
(Yantra India Limited) – यंत्र इंडिया लिमिटेडची महत्त्वाची भूमिका
यंत्र इंडिया लिमिटेड (Yantra India Limited) ही भारत सरकारच्या संरक्षण मंत्रालयाअंतर्गत कार्यरत सार्वजनिक क्षेत्रातील संरक्षण उत्पादन कंपनी आहे. ऑर्डनन्स फॅक्टरी बोर्डाच्या पुनर्रचनेनंतर स्थापन झालेल्या (Yantra India Limited) या कंपनीकडे देशातील अनेक आयुध निर्माणींचे संचालन आहे. संरक्षण दलांसाठी आवश्यक असलेले अत्याधुनिक शस्त्रास्त्रांचे भाग, धातूजन्य उत्पादने आणि विविध अभियांत्रिकी साहित्य निर्मितीत कंपनी महत्त्वाची भूमिका बजावत आहे.
तांत्रिक दृष्ट्या अत्याधुनिक सुविधा
तज्ज्ञांच्या मते, १०,००० टन क्षमतेची एक्सट्रुजन प्रेस अत्यंत उच्च दाबाखाली धातूंना विशिष्ट आकार देण्यास सक्षम असते. अशा यंत्राद्वारे तयार होणारे घटक अधिक मजबूत, अचूक आणि दीर्घकाळ टिकाऊ असतात. संरक्षण क्षेत्रात अशा दर्जाच्या उत्पादनाला विशेष महत्त्व असून आधुनिक युद्धसज्जतेसाठी ही सुविधा उपयुक्त ठरणार आहे.
महाराष्ट्रासाठी अभिमानाचा क्षण
मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी नागपूरमध्ये (Yantra India Limited) संरक्षण उत्पादन क्षेत्रातील अशा अत्याधुनिक प्रकल्पांची उभारणी महाराष्ट्राच्या औद्योगिक विकासासाठी महत्त्वाची असल्याचे सांगितले. केंद्र आणि राज्य सरकारच्या संयुक्त प्रयत्नांतून महाराष्ट्र संरक्षण उद्योगातील अग्रगण्य राज्य म्हणून पुढे येईल, असा विश्वास यावेळी व्यक्त करण्यात आला.
निष्कर्ष
(Yantra India Limited) आयुध निर्माणी, अंबाझरी येथे उभारण्यात येणारी १०,००० टन क्षमतेची एक्सट्रुजन प्रेस ही केवळ एक औद्योगिक यंत्रणा नसून भारताच्या संरक्षण स्वावलंबनाच्या दिशेने उचललेले महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे. या प्रकल्पामुळे स्वदेशी संरक्षण उत्पादनाला चालना मिळण्याबरोबरच नागपूर आणि महाराष्ट्राच्या औद्योगिक विकासालाही मोठी गती मिळेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
समाज माध्यमावरील प्रतिक्रियेसाठी येथे क्लिक करा.
आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :
