नवी दिल्ली/काठमांडू, २९ ऑगस्ट २०२६ : (Nepal) नेपाळमध्ये आलेल्या भीषण महापूर आणि अचानक आलेल्या पुरामुळे मोठे मानवी संकट निर्माण झाले आहे. हिमालयीन भागातील महापुराने मोठ्या प्रमाणावर जीवित व वित्तहानी केली असून, हजारो नागरिक अद्याप बेपत्ता आहेत. या संकटाच्या काळात भारताने नेपाळला मदतीचा हात आणखी मजबूत केला आहे. परराष्ट्रमंत्री एस. जयशंकर यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, भारताचे १० टन मानवतावादी मदत घेऊन जाणारे तिसरे विमान काठमांडूकडे रवाना झाले असून तेथे मदत पोहोचली आहे. जयशंकर यांनी सोशल मीडिया पोस्टमध्ये सांगितले की, या तिसऱ्या विमानामध्ये पोर्टेबल जनरेटर सेट, डिग्निटी किट्स, अन्नपॅकेट्स आणि पाणी शुद्धीकरणाच्या गोळ्या यांचा समावेश आहे. त्याचबरोबर ११ सदस्यीय डॉक्टर, पॅरामेडिक्स आणि टनेल रेस्क्यू ऑपरेशनसाठी रेक्की टीम देखील नेपाळमध्ये पोहोचली आहे. “भारत नेपाळच्या सुरू असलेल्या मदत आणि बचाव कार्याला सातत्याने पाठिंबा देत आहे,” असा संदेश जयशंकर यांनी दिला.
तिसरे मदतविमान Nepal च्या काठमांडूत दाखल
भारताने गेल्या काही दिवसांत नेपाळला सलग मदत पाठवली आहे. तिसऱ्या विमानातून आणखी १० टन मानवतावादी मदत पाठवण्यात आली. यामुळे भारताकडून नेपाळला पाठवण्यात आलेल्या मदतसामग्रीचे एकूण प्रमाण सुमारे ५७.५ ते ६० टनांच्या आसपास पोहोचले आहे. पहिल्या विमानातून तात्पुरते निवारे, ब्लँकेट्स, स्वच्छता साहित्य, सौर दिवे आणि औषधे पाठवण्यात आली होती. दुसऱ्या विमानातून मोठ्या प्रमाणावर तंबू, ब्लँकेट्स, हायजीन किट्स, सोलर लॅम्प, पाणी उपसण्यासाठी पंप, स्वयंपाकघरातील साहित्य, जनरेटर, औषधे आणि खाद्यपदार्थ पाठवण्यात आले. तिसऱ्या टप्प्यातील मदत विशेषतः वीजपुरवठा खंडित झालेल्या भागांमध्ये, पिण्याच्या पाण्याची समस्या असलेल्या नागरिकांना आणि तातडीच्या बचावकार्यासाठी उपयुक्त ठरणार आहे.
११ सदस्यीय वैद्यकीय पथकाची मोठी भूमिका
भारताने केवळ मदतसामग्री पाठवण्यापुरते आपले प्रयत्न मर्यादित ठेवलेले नाहीत. या विमानासोबत डॉक्टर आणि पॅरामेडिक्सचे ११ सदस्यीय पथक पाठवण्यात आले आहे. महापुरानंतर अनेक भागांमध्ये जखमी नागरिकांना वैद्यकीय उपचारांची गरज आहे. रस्ते, पूल आणि दळणवळणाच्या सुविधा बाधित झाल्यामुळे दुर्गम भागातील नागरिकांपर्यंत वैद्यकीय मदत पोहोचवणे मोठे आव्हान ठरले आहे. DD Newsच्या वृत्तानुसार, भारतीय वैद्यकीय पथकाने नेपाळमधील नुवाकोट परिसरातील पुरग्रस्त नागरिकांना मदत करण्यास सुरुवात केली आहे. त्यामुळे भारताची मदत थेट प्रभावित नागरिकांपर्यंत पोहोचत असल्याचे दिसून येते.
Nepal : टनेलमध्ये अडकलेल्या नागरिकांच्या बचावासाठी विशेष पथक
या आपत्तीमध्ये काही नागरिक आणि कामगार बोगद्यांमध्ये अडकले असल्याची शक्यता आहे. त्यामुळे भारताने टनेल रेस्क्यू ऑपरेशनसाठी विशेष रेक्की टीम पाठवली आहे. या पथकाचे प्राथमिक उद्दिष्ट संबंधित भागाची परिस्थिती प्रत्यक्ष पाहणे, अडथळे आणि धोक्यांचे मूल्यांकन करणे आणि बोगद्यातील बचावासाठी कोणती उपकरणे आणि तांत्रिक मदत आवश्यक आहे, याचा अंदाज घेणे आहे. भारताने नेपाळला टनेल रेस्क्यू टीम आणि संबंधित उपकरणांची मदत देण्याची तयारी दर्शवली आहे. याशिवाय भारताने NDRF पथके, विशेष बचाव उपकरणे आणि Bailey bridges उपलब्ध करून देण्याची तयारीही दर्शवली आहे. पुरामुळे अनेक ठिकाणी रस्ते आणि पूल उद्ध्वस्त झाल्याने संपर्क व्यवस्था पूर्ववत करण्यासाठी अशा तात्पुरत्या पुलांची महत्त्वाची भूमिका ठरू शकते.
(Nepal) नेपाळमध्ये मृतांचा आकडा ५८४ च्या पुढे
दरम्यान, नेपाळ आणि चीनच्या सीमावर्ती हिमालयीन भागातील आपत्तीचे गांभीर्य वाढत आहे. उपलब्ध ताज्या अहवालांनुसार, (Nepal) नेपाळ आणि तिबेटमध्ये मिळून मृतांचा आकडा ५८४ पर्यंत पोहोचला असून सुमारे २,४८२ लोक बेपत्ता असल्याची नोंद आहे. नेपाळमध्ये ५७९ आणि तिबेटमध्ये पाच मृत्यू झाल्याचे अहवाल आहेत. Associated Pressच्या अहवालानुसार, नेपाळमध्ये ३,७०० हून अधिक नागरिकांना वाचवण्यात आले असून बचावकार्य अद्याप सुरू आहे. मात्र चिखल, ढिगारा, खराब झालेले रस्ते आणि पुन्हा पूर येण्याचा धोका यामुळे बचाव पथकांसमोर मोठी आव्हाने आहेत.
महापुरामागे हिमनदी कोसळण्याची घटना
या आपत्तीचे एक महत्त्वाचे कारण म्हणजे हिमालयीन भागात झालेली हिमनदी कोसळण्याची घटना. त्यानंतर मोठ्या प्रमाणावर पाणी, दगड, बर्फ आणि चिखलाचा प्रवाह नदीखोऱ्यांमधून वेगाने खाली आला. त्यामुळे अनेक वसाहती, रस्ते, पूल आणि महत्त्वाच्या पायाभूत सुविधा उद्ध्वस्त झाल्या. काही भागात नद्यांचे प्रवाह अडल्यामुळे नवीन जलसाठे तयार झाले असून त्यातून पुन्हा अचानक पूर येण्याचा धोका निर्माण झाला आहे. त्यामुळे बचावकार्य करताना सुरक्षा यंत्रणांना अत्यंत सावधगिरी बाळगावी लागत आहे.
हजारो कुटुंबे अजूनही आपल्या नातेवाईकांच्या शोधात
या आपत्तीची सर्वात वेदनादायक बाजू म्हणजे मोठ्या संख्येने नागरिक अद्याप बेपत्ता आहेत. नुवाकोटसह प्रभावित भागांमध्ये कुटुंबीय बेपत्ता नातेवाईकांच्या नावांचा शोध घेत आहेत. बचाव पथके चिखल आणि ढिगाऱ्याखाली जीवित व्यक्तींचा शोध घेत आहेत. अशा परिस्थितीत प्रत्येक तास महत्त्वाचा ठरत आहे. त्यामुळे वैद्यकीय मदत, बचाव उपकरणे, पिण्याचे पाणी, अन्न आणि वीजपुरवठ्याची तातडीची व्यवस्था करणे अत्यावश्यक आहे.
भारतीय नागरिकांच्या सुरक्षिततेसाठीही प्रयत्न
(Nepal) नेपाळमधील या आपत्तीत अनेक भारतीय नागरिकही अडकले आहेत. भारत सरकारकडून त्यांचा शोध घेणे, त्यांच्याशी संपर्क साधणे आणि सुरक्षितपणे भारतात परत आणण्यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत. परराष्ट्र मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, २८ ऑगस्ट रोजी चीनमार्गे १४९ भारतीय नागरिक सुरक्षितपणे नेपाळमध्ये दाखल झाले, त्यापैकी ५३ जणांचा एक गट काठमांडूला पोहोचला होता. या गटामध्ये महाराष्ट्रातील ३७ नागरिकांचा समावेश होता. यापूर्वी कैलास मानसरोवर यात्रेतील २१ यात्रेकरूंना नेपाळ सैन्याने सुरक्षित बाहेर काढले होते आणि त्यांना भारतात परत आणण्याची व्यवस्था करण्यात आली.
भारत-नेपाळ (Nepal) मैत्रीचे आणखी एक उदाहरण
भारत आणि नेपाळ (Nepal) यांच्यातील संबंध केवळ राजनैतिक किंवा आर्थिक पातळीवर मर्यादित नसून दोन्ही देशांमध्ये मानवी आणि सामाजिक संबंधही अत्यंत मजबूत आहेत. त्यामुळे नैसर्गिक आपत्तीच्या काळात भारताकडून नेपाळला मिळणारी मदत ही शेजारी देशाच्या मदतीपेक्षा अधिक व्यापक सहकार्याचे उदाहरण मानली जात आहे. तिसऱ्या विमानातून पाठवलेली मदत, डॉक्टर-पॅरामेडिक्सचे पथक आणि टनेल रेस्क्यू रेक्की टीम यामुळे भारताने “शेजारी प्रथम” आणि मानवतावादी मदतीची भूमिका पुन्हा अधोरेखित केली आहे.
निष्कर्ष
नेपाळ (Nepal) सध्या अत्यंत कठीण नैसर्गिक आपत्तीचा सामना करत आहे. शेकडो नागरिकांचा मृत्यू, हजारो लोक बेपत्ता, उद्ध्वस्त झालेले रस्ते-पूल आणि दुर्गम भागातील बचावकार्य यामुळे परिस्थिती गंभीर आहे. अशा वेळी भारताकडून पाठवण्यात आलेली १० टनांची तिसरी मदत, वैद्यकीय पथक आणि टनेल रेस्क्यू तज्ज्ञांची टीम नेपाळसाठी महत्त्वाची ठरत आहे. भारताने पुढील काळातही नेपाळच्या गरजेनुसार वैद्यकीय, तांत्रिक, बचाव आणि मानवतावादी मदत देण्याची तयारी कायम ठेवली आहे. “संकटाच्या काळात भारत नेपाळसोबत ठामपणे उभा आहे” हा संदेश या संपूर्ण मदत मोहिमेतून स्पष्टपणे दिसून येत आहे.
समाज माध्यमावरील प्रतिक्रियेसाठी येथे क्लिक करा.
आमचे अन्य ब्लॉगपोस्ट :
